Posts Tagged ‘ΑΕΠ’

To δημογραφικό υπονομεύει (και) το οικονομικό μέλλον της Ελλάδας

31 Οκτωβρίου 2018

Σύμφωνα με την PwC, αύξηση πληθυσμού κατά 100.000 οδηγεί σε άνοδο κατά 3% τού κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ενώ αύξηση των ηλικιωμένων (άνω των 65 ετών) κατά περίπου 50.000 οδηγεί σε μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά περίπου 15%

Κοινός τόπος είναι ότι το δημογραφικό πρόβλημα παραμένει μία από τις μεγαλύτερες πληγές της Ελλάδας. Με τους θανάτους να ξεπερνούν τις γεννήσεις, τους νέους και μορφωμένους να μεταναστεύουν και την Ελλάδα να έχει έναν από τους πιο γερασμένους πληθυσμούς στην Ευρώπη, όχι μόνο η χώρα δεν θα μπορεί τις ερχόμενες δεκαετίες να παράγει επαρκή πλούτο για τους πολίτες της, αλλά ίσως βρεθεί αντιμέτωπη με την ίδια τη βιωσιμότητά της ως ενός σύγχρονου έθνους-κράτους. Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα δημογραφικό αδιέξοδο που δεν πλήττει μόνο τον πληθυσμό της αλλά υπονομεύει και την οικονομική ανάκαμψη της χώρας.

Μια αύξηση π.χ. του πληθυσμού της Ελλάδας κατά περίπου 100.000, οδηγεί σε άνοδο 3% του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας, εκτιμούσε η PwC, ενώ αντίθετα μια αύξηση των ηλικιωμένων στην Ελλάδα (άνω των 65 ετών) κατά περίπου 50.000, που αυξάνει την ανάγκη στήριξης και πρόνοιας, ενδέχεται να οδηγήσει σε μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά περίπου 15%. Η Ελλάδα βγαίνοντας από την κρίση θα πρέπει να μετατρέψει το δημογραφικό της κενό σε οικονομικό και κοινωνικό πλεόνασμα έτσι ώστε να διατηρήσει θετικές προοπτικές ανάπτυξης στο μέλλον. Σύμφωνα με την PwC, για να δημιουργηθούν οι βάσεις για την ανοικοδόμηση της ελληνικής οικονομίας απαιτείται ένα μείγμα πολιτικών που θα περιλαμβάνει δράσεις για τον περιορισμό της υπογεννητικότητας.

Τέτοιες πολιτικές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν:

• Την ελαφρότερη φορολόγηση πολύτεκνων οικογενειών.

• Τη δωρεάν ή με χαμηλό κόστος παροχή υπηρεσιών σε οικογένειες που αποφασίζουν να αποκτήσουν παιδί.

• Τη μείωση του απαιτούμενου αριθμού παιδιών ώστε να θεωρηθεί μια οικογένεια πολύτεκνη.

Τυπικά η δημογραφική κατάρρευση του ελληνικού πληθυσμού ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980, όταν οι γεννήσεις ανά έτος μειώθηκαν από τις 150.000 στις 100.000, φτάνοντας στο 2011 που για πρώτη φορά ο αριθμός των θανάτων ξεπέρασε αυτόν των γεννήσεων κατά περίπου 30 χιλιάδες. Χαρακτηριστικό είναι ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης ο πληθυσμός της χώρας μειώθηκε κατά 370.000 άτομα. Η εισροή των μεταναστών συνέβαλε αρχικά στην ανακοπή της πτωτικής τάσης της υπογεννητικότητας (1991-2000), όπου οι μετανάστες στη χώρα αυξάνονταν κατά 6% ετησίως. Από το 2008 και μετά οι μεταναστευτικές ροές προς τη χώρα περιορίστηκαν, ενώ παράλληλα μέρος του ανθρώπινου δυναμικού και μάλιστα υψηλών δεξιοτήτων μετανάστευσε στο εξωτερικό («brain drain»), με την Ελλάδα να έχει την τρίτη θέση μετά την Κύπρο και την Ισπανία όσον αναφορά το ποσοστό των νέων που εγκαταλείπουν τη χώρα τους. Όλα αυτά είχαν αντίκτυπο και στην αλλαγή της ηλικιακής σύστασης της χώρας, με τον πληθυσμό άνω των 65 να τριπλασιάζεται από 7% που ήταν το 1960 σε 20% το 2015. Κατά συνέπεια η διάμεσος ηλικία, ηλικία που χωρίζει τον πληθυσμό σε δύο ισόποσες ηλικιακές ομάδες, από τα 31 έτη που ήταν το 1960, άγγιξε τα 43 το 2015.

Η μέση Ελληνίδα πλέον δεν γεννά δύο παιδιά, που στατιστικά απαιτούνται ώστε να φέρει στη ζωή μία κόρη που θα την αντικαταστήσει. Ο δείκτης γονιμότητας της μέσης Ελληνίδας έχει πέσει στα 1,3 παιδιά, όταν τη δεκαετία του 1960 βρισκόταν στα 2,3 παιδιά ανά γυναίκα, πάνω από το όριο αντικατάστασης γενεών (2,1 παιδιά ανά γυναίκα). Από τους κύριους παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση ενός τοκετού είναι το διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού, η δαπάνη ενός τοκετού καθώς και η προσβασιμότητα στο σύστημα υγείας. Η οικονομική ύφεση ουσιαστικά εξέθεσε το μεγάλο δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας, το οποίο όπως εκτιμά η μελέτη της PwC θα συνεχιστεί στο μέλλον εάν δεν ληφθούν μέτρα αντιμετώπισής του.
Εξάλλου, πρόσφατη μελέτη π.χ. του Ινστιτούτου του Βερολίνου εκτιμούσε ότι ο πληθυσμός της χώρας μας θα μειωθεί στα 9,9 εκατομμύρια ως το 2030 και στα 8,9 εκατομμύρια ως το 2050 (8,3 εκατομμύρια, υποστηρίζουν οι πιο απαισιόδοξες μελέτες), σε σύγκριση με 10,7 εκατομμύρια περίπου σήμερα και 11,1 εκατομμύρια το 2009, προτού δηλαδή η «Μεγάλη Ελληνική Υφεση» αρχίσει να ξεδιπλώνεται, ενώ και η Eurostat αποφάνθηκε ότι το 2080 με 7,2 εκατομμύρια ανθρώπους η Ελλάδα θα βρίσκεται στο ναδίρ της ΕΕ.

Μαντικίδης Τάσος

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΒΗΜΑ (31.10.2018)

Advertisements

Συρρικνώνεται η Ελλάδα -Το δημογραφικό πρόβλημα «σκοτώνει» το ασφαλιστικό και μειώνει τις συντάξεις

6 Μαρτίου 2017

dsc_012ygΣοβαρές συνέπειες στο ασφαλιστικό έχει το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας, αντικείμενο που συζητήθηκε στο πάνελ του Οικονομικού Φόρουμ Δελφών.

Ο καθηγητής Δημογραφικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Βύρων Κοτζαμάνης, που παρουσίασε έρευνα της διαΝΕΟσις για το δημογραφικό, επισήμανε ότι το καλύτερο σενάριο κάνει λόγο για δέκα εκατομμύρια Ελληνες το 2050 και το χειρότερο για οκτώ εκατομμύρια.

Μάλιστα, σύμφωνα με τα ίδια συμπεράσματα, το 1/3 του πληθυσμού θα είναι άνω των 65 ετών, ενώ οι άνω των 85 αποτελούν ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό του γενικού πληθυσμού. Η μόνη δυνατή παρέμβαση, σύμφωνα με τον κ. Κοτζαμάνη, είναι η μετανάστευση, καθώς, όπως είπε, ό,τι και να κάνουμε η θνησιμότητα και η γονιμότητα δε θα αλλάξουν για 20 χρόνια.

«H συνεχής μείωση του πληθυσμού σημαίνει ένα πράγμα, ότι κάθε γενιά θα παίρνει χαμηλότερες συντάξεις ή θα βγαίνει αργότερα στη σύνταξη ή και τα δύο», τόνισε ο Τάσος Γιαννίτσης. «Αλληλεγγύη γενεών με αυτά τα δεδομένα δεν μπορεί να υπάρξει και σίγουρα όχι με αυτό το σύστημα», συμπλήρωσε.

Ο πρώην υπουργός και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, αναφέρθηκε στις εκτιμήσεις που δείχνουν ότι η συνταξιοδοτική δαπάνη από 16,2% του ΑΕΠ το 2015 θα κινηθεί στο 14,3% το 2060. Η δημογραφική επιδείνωση θα συμβάλει σημαντικά αυξητικά στο ασφαλιστικό έλλειμμα (+10,6 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ).

Ακόμη, όπως είπε, σύμφωνα με μελέτη που έκανε πρόσφατα, το ασφαλιστικό ήταν παράγοντας της κρίσης, όχι αποτέλεσμα της κρίσης, «άρα εάν δεν λύσεις το ασφαλιστικό, δεν μπορείς να λύσεις την κρίση», όπως συμπλήρωσε.

Ο καθηγητής Γεωπολιτικής του Πανεπιστημίου της Σορβόνης στο Παρίσι, Γιώργος Πρεβελάκης σημείωσε ότι καθώς επιστρέφουμε στις θρησκευτικές ταυτότητες διεθνώς, λύση είναι η προσέλκυση χριστιανών μεταναστών από Μέση Ανατολή και Αφρική, που μπορούν να ενταχθούν και να ελληνοποιηθούν.

«Οι δημογράφοι θα μας πουν πόσους θέλουμε για να είμαστε άνετα. Δύο εκατομμύρια; Τίποτε δεν είναι αυτό για τον πληθυσμό της Αιγύπτου», είπε και πρόσθεσε: «Οι Ελληνες δεν είναι φυλή. Δεν είμαστε Ελληνες λόγω αίματος. Είναι θέμα πολιτισμικής ένταξης. Από αυτό τον τόπο έχουν περάσει όλοι οι λαοί κι έχουμε ελληνικό πληθυσμό».

Από την πλευρά του, ο βοηθός καθηγητής του τμήματος Σπουδών Στατιστικής και Ασφάλισης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Πλάτων Τήνιος αναφέρθηκε σε έρευνα που έγινε στις ΗΠΑ, σύμφωνα με την οποία ο πλούσιοι ζουν περισσότερο και οι φτωχές γυναίκες λιγότερο. «Αρα υπάρχει μεγάλη ταξικότητα, που θα έλεγε κι ο ΣΥΡΙΖΑ, στο δημογραφικό» σχολίασε, σημειώνοντας πάντως ότι δεν ξέρουμε εάν αυτό ισχύει και στην Ευρώπη ή 50 χρόνια κοινωνικού κράτους είχαν διαφορετικό αποτέλεσμα.

Εκτίμησε όμως ότι η μακροβιότητα μπορεί να είναι ευλογία και όχι κατάρα για τη χώρα, εάν προσαρμοστούμε εγκαίρως. Πρότεινε ειδικότερα «αντίστροφα στεγαστικά δάνεια» για να έχουν ροή εισοδήματος οι συνταξιούχοι με ακίνητη περιουσία και «αργυρή ανάπτυξη» στα πρότυπα της Ισπανίας που έχει γεμίσει γήπεδα γκολφ, δηλαδή να φτιάξει η Ελλάδα μία «ευρωπαϊκή Φλόριντα».

ΠΗΓΗ: iefimerida.gr