Posts Tagged ‘δημογραφικό’

Μητσοτάκης: €2.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται – Τσίπρας: Είναι σοβαρή πρόταση

6 Μαρτίου 2019

«Θα μπορούσα να πω ότι είναι φιλοδώρημα αλλά είναι σοβαρή πρόταση» είπε ο πρωθυπουργός για την πρόταση του προέδρου της ΝΔ – Μέτρα για την προστασία των οικογενειών, των γυναικών και των παιδιών εξήγγειλε ο πρόεδρος της ΝΔ – «Το δημογραφικό είναι ζήτημα συνολικής στρατηγικής» απάντησε ο πρωθυπουργός.

Η παροχή των 2.000 ευρώ ήταν το ένα από τα μέτρα που ανακοίνωσε ο πρόεδρος της ΝΔ για την αντιμετώπιση του «εθνικού υπαρξιακού διακυβεύματος», όπως χαρακτήρισε το δημογραφικό με τον πρωθυπουργό να απαντά στην ομιλία του λέγοντας ότι «θα μπορούσα να πω και εγώ ότι 2000 άπαξ είναι φιλοδώρημα».

Μητσοτάκης: Το δημογραφικό υπονομεύει το μέλλον της πατρίδας

Για υπονόμευση του μέλλοντος του έθνους και της πατρίδας από το δημογραφικό πρόβλημα «γιατί χωρίς ανθρώπινο δυναμικό δεν στηρίζεται ούτε η κυριαρχία ούτε η ανάπτυξη του κράτους» είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην παρέμβασή του στη Βουλή.

Χαρακτήρισε, μάλιστα, «εθνικό υπαρξιακό διακύβευμα το δημογραφικό» προσθέτοντας ότι «το μέλλον ή το σχεδιάζεις ή υφίστασαι το χειρότερο».

Υπογράμμισε ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί η πραγματικότητα που θέλει «μια κοινωνία που τα παιδιά θεωρούν ότι θα ζήσουν χειρότερα από τους γονείς τους».

«Σήμερα η Ελλάδα έχει από τους χειρότερους δείκτες γεννήσεων στο 1,6 αντί 2,1 που απαιτείται για να μην μειώνεται ο πληθυσμός. Παράλληλα υπάρχει φυγή των νέων στο εξωτερικό για αναζήτηση καλύτερων προοπτικών. Δυστυχώς η σημερινή γενιά είναι η πρώτη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο που δεν ελπίζει ότι θα ζήσει καλύτερα από τους γονείς τους. Ο κοινωνικός ιμάντας έχει βραχυκυκλώσει σε μια Ελλάδα που δεν δίνει ευκαιρίες. Για πολλά ζευγάρια η δημιουργία οικογένειας αντιμετωπίζεται με δέος. Θέλουν δεύτερο παιδί αλλά δεν μπορούν να εξασφαλίσουν αυτά που θέλουν. Το ακούμε όλοι. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο πληθυσμός μας γερνά. Το 1950 η μέση ηλικία ήταν 35 έτη σήμερα 43 έτη. Το 2050 οι άνω των 60 θα φθάσει στο 33% του πληθυσμού. Αυτή η δημογραφική βόμβα απειλεί το σήμερα και το αύριο. Συρρίκνωση οικονομίας, απώλεια κεφαλαίων για τις συντάξεις, κλυδωνισμός ασφαλιστικού και υπονόμευση όλης της οικονομίας. Χωρίς ανθρώπινο δυναμικό δεν υποστηρίζεται ούτε η κυριαρχία ούτε η ανάπτυξη ενός κράτους».

Στο πλαίσιο αυτό ανακοίνωσε σχέδιο τεσσάρων κατευθύνσεων:

– στήριξη των εργαζόμενων γονέων, κυρίως των γυναικών
-επιστροφή των νέων που έφυγαν από την Ελλάδα
– διαγενειακή αλληλεγγύη μέσω του δίκαιου ασφαλιστικού συστήματος

Όπως τόνισε «για την αντιμετώπιση της γήρανσης θέλει συνολική πολιτική με οικονομική διάσταση ώστε να δούμε αποτελέσματα σε μια 10ετία. Τα αποσπασματικά επιδόματα δεν αποτελούν πολιτική. Για εμάς το ζήτημα είναι η δημιουργία νέων καλοπληρωμένων θέσεων εργασίας» και ανακοίνωσε το σχέδιο της Νέας Δημοκρατίας για:

– 2.000 ευρώ για κάθε νέο παιδί που θα γεννιέται στην πατρίδα για να αυξηθούν οι αυξημένες ανάγκες του πρώτου καιρού έτσι ώστε να μην αποτελούν ανασχετικό παράγοντα για κάθε νέο ζευγάρι. «Δεν ξεπερνά τα 150 εκατ. ευρώ, το 1/4 του κοινωνικού μερίσματος που μοίρασε η κυβέρνηση»
– Το αφορολόγητο να αυξάνεται κατά 1000 ευρώ για κάθε παιδί για ενίσχυση αδυνάμων. Πρόσθετα κίνητρα σε ζευγάρια που τεκνοποιούν νωρίτερα από τα 30 έτη της γυναίκας
– Όλα τα βρεφικά είδη να πάνε στον χαμηλό συντελεστή του ΦΠΑ. «Είναι σωστό μέτρο, το ανέφερε και η κυρία Γεννηματά».
– Κανένα παιδί εκτός παιδικών σταθμών με κυβέρνηση ΝΔ. Κάθε οικογένεια που δεν θα βρίσκει θέση σε δημόσιο θα λαμβάνει κουπόνι 180 ευρώ/μήνα

Πώς θα προστατεύονται περισσότεροι οι γυναίκες

Αναλύοντας το σχέδιο για την προστασία των παιδιών και της γυναίκας ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρότεινε:

– η γυναίκα να έχει την ελεύθερη επιλογή να καθορίσει η ίδια τους χρόνους άδειας λοχείας

– σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους να αυξηθεί η άδεια για μονογονεϊκές οικογένειες

– να επεκταθεί η προστασία από την απόλυση στους 24 μήνες αντί 18 μετά τον τοκετό γιατί υπάρχουν ασύδοτοι εργοδότες που παραβιάζουν το καθεστώς ειδικά για γυναίκες και αυτό είναι παράνομο και ηθικά καταδικαστέο

– να υπάρξουν ειδικά προγράμματα κατάρτισης

– να υπάρξουν ειδικά προγράμματα εκμάθησης και μελέτης εντός σχολείων

«Έχουμε δεσμευθεί ότι θα επιστρέψουμε τα ποσά που έκοψε περυσι η κυβέρνηση για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες» πρόσθεσε ο πρόεδρος της ΝΔ.

Όσον αφορά την επιστροφή των νέων από το εξωτερικό είπε ότι «με το συνολικό σχέδιο για ανάπτυξη θα επιστρέψει και το πολύτιμο δυναμικό από το εξωτερικό».

Τι πρέπει να γίνει με το ασφαλιστικό

Μιλώντας, τέλος, για το ασφαλιστικό είπε ότι «δεν μπορούμε να συζητούμε χωρίς να μιλάμε για τις προκλήσεις του ασφαλιστικού μας συστήματος. Έχουμε μιλήσει για ελκυστικό σύστημα για την ένταξη όλων των εργαζομένων, δίκαιο για να αποδίδει στο τέλος τους κόπους όλων και αποτελεσματικό ώστε να μην επιβαρύνει την οικονομία. Το σχέδιό μας συστηματικά διαστρεβλώνεται από την κυβέρνηση. Έχουμε μάθει από την προπαγάνδα σας. πείτε μας όμως γιατί δεν είναι προοδευτικό το σύστημα 3 πυλώνων που εφαρμόζουν όλες οι Ευρωπαϊκές χώρες

– Με πρώτο πυλώνα εθνική σύνταξη για όλους
– Δεύτερο πυλώνα τον κουμπαρά ανάλογα με τις εισφορές του κάθε εργαζομένου
– Τρίτο πυλώνα την εθελοντική επιλογή ιδιωτικής ασφάλισης.

«Αυτές οι παρεμβάσεις συνδέονται και με το πρόγραμμα που παρουσιάσαμε για την Υγεία και την πρόληψη και για όσους έχουν χρόνια προβλήματα. Το δημογραφικό έχει δύο όψεις. Την ανάγκη αύξησης του πληθυσμού και τις ποιοτικής γήρανσης. Πως εξασφαλίζουμε ποιοτικά γηρατειά. Και αν θα δώσουμε την δυνατότητα στους συνταξιούχους να εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα χωρίς να περικόπτουμε την σύνταξη του».

Αν αποφεύγαμε το 10% των εκτρώσεων, θα είχαμε 10% νέες γεννήσεις

Ο κ. Μητσοτάκης εισηγήθηκε, επίσης, την προώθηση της έννοιας «της δημογραφικής ρήτρας ώστε όλοι οι νόμοι να ελέγχονται ως προς τις επιπτώσεις τους». «Υπάρχουν και πολλά άλλα παράπλευρα ζητήματα και πρέπει να αντιμετωπιστούν διακομματικά. Θέματα όπως οι υιοθεσίες και ο συγκλονιστικά μεγάλος αριθμός των εκτρώσεων στην πατρίδα μας. Για το ζήτημα των υιοθεσιών έχουμε καταθέσει σαφές πρόγραμμα για την διευκόλυνσή τους. Για τα υπογόνιμα ζευγάρια πρέπει να εξετάσουμε στήριξη σε εκείνα τα ζευγάρια που καταφεύγουν σε τεχνιτή γονιμοποίηση».

Κάνοντας ειδική αναφορά στο θέμα των εκτρώσεων κλείνοντας την ομιλία του τόνισε: «θα πω μόνο το εξής: εκτιμώνται σε 150.000 ετησίως. Πολλές από αυτές γίνονται σε ζευγάρια που ήδη έχουν παιδιά. έστω και το 10% να αποφεύγαμε θα είχαμε 10% νέες γεννήσεις. Άρα και αυτό το ζήτημα πρέπει να μας απασχολήσει ουσιαστικά. Η αλήθεια είναι ότι τα προβλήματα υπερβαίνουν τον ορίζοντα μιας κυβέρνησης. Όμως η εξέτασή τους δεν γίνεται σε συνθήκες εργαστηρίου. Συνδέονται με την συγκυρία και την πολιτική κατάσταση. Δυστυχώς το κλίμα είναι αρνητικό. Το δημογραφικό γίνεται μέρος του κεντρικού αιτήματος όλων των Ελλήνων για μεγάλη πολιτική αλλαγή. Μόνο η οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας θα πάράξει πλούτο και νέες δουλειές για γόνιμη πολιτική»

Τσίπρας: Δεν είμαστε εδώ για ευχολόγια

«Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να συγχαρώ τα μέλη της διακομματικής επιτροπής της Βουλής για το Δημογραφικό, για το έργο τους, που αποτελεί πολύτιμη συμβολή στην αντιμετώπιση ενός τόσο κρίσιμου ζητήματος. Και θα ήθελα να ξεκινήσω από μια βασική παρατήρηση, που αφορά τον τρόπο με τον οποίο οφείλουμε να εξετάσουμε το ζήτημα. Το δημογραφικό δεν είναι επιμέρους ζήτημα. Δεν λύνεται με στοχευμένες δράσεις, όπως μια σειρά από τα κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα, τα οποία έχει να διαχειριστεί μια κυβέρνηση. Το δημογραφικό είναι ζήτημα συνολικής στρατηγικής» σημείωσε στην ομιλία του στην Ολομέλεια της Βουλής για το Δημογραφικό ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας.

«Συνιστά συνέπεια του τρόπου με τον οποίο επιλέγουμε να οργανώσουμε την κοινωνία μας. Αν δηλαδή είμαστε σε θέση να επιλέξουμε ένα μοντέλο κοινωνικής αναπαραγωγής, στο οποίο η αύξηση του πληθυσμού θα είναι η λογική συνέπεια της βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης της κοινωνικής πλειοψηφίας. Ή, αντίθετα, αν το μοντέλο το οποίο επιλέγουμε είναι αυτό που θεωρεί ενδεδειγμένο ένα τρόπο κοινωνικής αναπαραγωγής, όπου η συνέπεια της μείωσης του πληθυσμού είναι μια μικρή ασήμαντη λεπτομέρεια μπροστά στην ευημερία μιας κοινωνικής μειοψηφίας που απολαμβάνει προνόμια και πλούτο» υπογράμμισε.

«Επομένως, αυτό που ισχυρίζομαι είναι ότι, ακόμα και αν δεν συναντάμε συχνά την αναφορά στο δημογραφικό ζήτημα στον πολιτικό ανταγωνισμό, αυτό υπάρχει σε κάθε λέξη, σε κάθε πρόταση την οποία διατυπώνει η κάθε πολιτική δύναμη σε αυτήν εδώ την αίθουσα. Διότι, ο τρόπος με τον οποίο οραματιζόμαστε την ανάπτυξη, τη μείωση της ανεργίας, το κοινωνικό κράτος, την παιδεία, το ασφαλιστικό σύστημα και όλα τα κρίσιμα θέματα στη δημόσια σφαίρα, συνιστά μια ενιαία απάντηση και στο μεγάλο πρόβλημα του δημογραφικού» είπε.

Και συνέχισε: «Επιλέγω να κάνω αυτή την εισαγωγή, που μας βάζει στην ουσία του ζητήματος, διότι θεωρώ άσκοπο να αναλωθούμε σε μια τόσο κρίσιμη συγκυρία για το μέλλον του τόπου, σε μια αναπαραγωγή στερεοτυπικών μονολόγων. Με λίγα λόγια, δεν είμαστε εδώ για ευχολόγια. Η πατρίδα μας είδε τον πληθυσμό της να μειώνεται άνω των 300.000 ανθρώπων τα σκληρά χρόνια της κρίσης (2011-2016), σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Λόγω της μείωσης των γεννήσεων, της αύξησης των θανάτων αλλά και της φυγής Ελλήνων -κυρίως νέων, δυστυχώς- στο εξωτερικό» επισήμανε.

Και συμπλήρωσε: «Ας μιλήσουμε λοιπόν επί της ουσίας. Γι’ αυτό, θα ήθελα να αναφερθώ σε τρεις απολύτως κομβικούς άξονες μιας συνολικής στρατηγικής, από την οποία προκύπτει η σταδιακή επίλυση του δημογραφικού προβλήματος:

– Πολιτική για την εργασία

– Πολιτική για το παιδί

– Πολιτικές ένταξης για τους μετανάστες

Το ζήτημα της εργασίας

Το ζήτημα της εργασίας είναι το υπ’ αριθμόν ένα στην υπόθεση της κοινωνικής αναπαραγωγής. Η Ελλάδα, μόλις πέντε χρόνια πριν, ήταν μία χώρα, στην οποία κάτι λιγότερο από το 1/3 του εργατικού δυναμικού της ήταν εκτός παραγωγής και ακόμη χειρότερα, στην ίδια κατάσταση βρίσκονταν τα 2/3 των νέων ως 25 ετών».

«Είναι σαφές ότι, σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο σχεδιασμός για το μέλλον, οι σκέψεις για οικογένεια, απόκτηση παιδιών, έγιναν όνειρο απατηλό για την πλειοψηφία των νέων ανθρώπων. Η προσμονή για μια καλύτερη ζωή έγινε ένας καθημερινός αγχωτικός αγώνας για επιβίωση. Η χώρα, στο αποκορύφωμα της κρίσης, έγινε αβίωτη για το πιο δυναμικό κομμάτι της κοινωνίας. Αυτός ήταν ο λόγος, που από την πρώτη στιγμή είπαμε ότι το ζήτημα της εργασίας αποτελεί πρώτη προτεραιότητα» τόνισε ο πρωθυπουργός.

Και συνέχισε:  «Την πρώτη 5ετία είχαμε κατάρρευση της εργασίας. Σήμερα έχουμε αντιστροφή της τάσης. Μέσα σε μια τετραετία δημιουργήθηκαν πάνω από 350.000 νέες θέσεις εργασίας, κάτι που αποτυπώθηκε στη μείωση της ανεργίας κατά εννέα μονάδες σε αυτό το διάστημα. Δεύτερον, εργαστήκαμε για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Οργανώσαμε από μηδενική βάση το ΣΕΠΕ, που ήταν κουφάρι, για να γίνονται νταραβέρια».

«Κυνηγήσαμε την παραβατικότητα σε όλους τους τομείς. Περιορίσαμε την αδήλωτη εργασία στο 9%, όταν είχε φτάσει το 2014 ακόμα και στο 20% στους τομείς υψηλής παραβατικότητας. Η Πολιτεία πάτησε πόδι σε εργασιακά κάτεργα, που απασχολούσαν εκατοντάδες αδήλωτους, ανασφάλιστους, κυρίως νέους ανθρώπους, με εξαντλητικά ωράρια πολύ πέραν του 8ώρου. Τρίτον, προχωρήσαμε άμεσα μετά την έξοδο από τα μνημόνια, σε δύο κομβικές ενέργειες για την συνολική αύξηση των μισθών: την επαναφορά των βασικών αρχών των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 11% και κατά 27% για τους νέους, αφού καταργήσαμε τη ντροπιαστική διάταξη του 2012 της κυβέρνησης Σαμαρά για τον υποκατώτατο μισθό των νέων» υπογράμμισε.

«Η μείωση της ανεργίας, η προστασίας της εργασίας και η αύξηση των μισθών αποτελούν μια ενιαία στρατηγική, η οποία συνιστά αναγκαία και ικανή συνθήκη για τη σταδιακή επίλυση του δημογραφικού. Η εργασία είναι παράγοντας σταθερότητας στη ζωή ενός ανθρώπου. Χωρίς την αποκατάσταση αυτού του βασικού όρου, ο σχεδιασμός του μέλλοντος είναι έωλος και αμφίβολος. Για το λόγο αυτό, οι συνταγές απορρύθμισης της εργασίας -οι νεοφιλελεύθερες συνταγές διάλυσης των εργασιακών σχέσεων και καθήλωσης των μισθών, δήθεν στο όνομα της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας- το μόνο που πετυχαίνουν με βεβαιότητα είναι να υποθηκεύουν το μέλλον μιας γενιάς και να ξύνουν το δημογραφικό πρόβλημα» υποστήριξε.

Η προστασία της οικογένειας

«Πώς μπορεί ένας νέος άνθρωπος να κάνει οικογένεια, όταν είναι αβέβαιη η εξεύρεση εργασίας, όταν μέχρι τα 40 μένει στο πατρικό; Άρα, εδώ πράγματι ένα πλαίσιο επιλογών -εσείς τα λέτε φιλοδωρήματα- θα καλύψει μεγάλο μέρος αναγκών, όπως η επιδότηση ενοικίου. Άρα, αύξηση κατώτατου μισθού και επιδότηση ενοικίου είναι πλέγμα» προσέθεσε.

Και συνέχισε, απευθυνόμενος στον πρόεδρο της ΝΔ: «Δεν είστε κ. Μητσοτάκη ενημερωμένος για όσα ήδη έχουν γίνει. Θα μπορούσα να πω και εγώ ότι 2.000 άπαξ είναι φιλοδώρημα. Όχι, είναι κάτι σοβαρό αυτό που προτείνετε. Όμως, δεν θα έχετε ενημερωθεί ότι, όταν παραλάβαμε το 2015, ήταν 822 εκατ. ευρώ ετησίως και σήμερα είναι πάνω από ένα δισ. ευρώ. Εκτιμούμε ότι οι δράσεις που έχουμε αναλάβει, ήταν δράσεις εμβληματικές, γιατί ανατρέψαμε μοντέλα. Αυξήσαμε το ύψος των οικογενειακών επιδομάτων, από 650 εκατ. ευρώ το 2015, σε 1,1 δισ. το 2018. Τα οποία αντίστοιχα αφορούσαν 800.000 οικογένειες και 1,4 εκατ. παιδιά το 2015 και σήμερα αφορούν 900.000 οικογένειες και 1,6 εκατ. παιδιά. Γι’ αυτό λέω ότι δεν σας ενημερώνουν σωστά».

«Θεσπίσαμε τον θεσμό των σχολικών γευμάτων που παρέχονται καθημερινά σε 153.000 παιδιά σε όλη τη χώρα. Σε μια τριετία, αυξήσαμε την κρατική χρηματοδότηση για να μπουν 60% περισσότερα παιδιά, δωρεάν. Παραλάβαμε, το 2015, 79.000 vouchers για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς και φέτος (2018-2019) δώσαμε περισσότερα από 127.000. Και εσείς λέτε κανένα παιδί εκτός παιδικών σταθμών, αλλά τα χρόνια που κυβερνούσατε η εικόνα ήταν διαφορετική» συνέχισε την κριτική στη ΝΔ.

«Σήμερα έχουμε 60% περισσότερα παιδιά σε σταθμούς. Εσείς λέτε ότι θα δώσετε 1.800 ευρώ για κάθε παιδί, όταν εμείς δίνουμε πάνω από 2.000. Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν υπάρχει κρατική χρηματοδότηση, αλλά ότι δεν υπάρχουν υποδομές και έχουμε σχέδιο για δημιουργία νέων παιδικών σταθμών, ενώ επίσης, από τον Ιανουάριο του 2018, είναι σε εξέλιξη πρόγραμμα συνολικού προϋπολογισμού 15 εκατ. ευρώ για την ίδρυση 10.000 νέων θέσεων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς» είπε ακόμη.

«Την δίχρονη προσχολική εμείς την θεσμοθετήσαμε. Ανταποκρίθηκαν μέχρι στιγμής 110 Δήμοι, που ιδρύουν 5.000 νέες θέσεις και προχωράμε μέχρι την κάλυψη όλου του ποσού. Σε αυτό που φέραμε, εσείς που εξαγγέλλετε ότι θα το ψηφίσετε, όταν ψηφιζόταν είπατε «παρών». Στόχος μας, τα επόμενα χρόνια, η κάλυψη σε βρεφονηπιακούς 150.000 παιδιών. Και τέλος, επιλέξαμε να δώσουμε βάρος σε ένα ιδιαιτέρως κρίσιμο ζήτημα, στο οποίο διαχρονικά η ελληνική πολιτεία επέλεγε να κλείνει τα μάτια, υποταγμένη στη γραφειοκρατία, τα στερεότυπα και τον κοινωνικό συντηρητισμό. Το εξαγγείλατε και αυτό σήμερα κ. Μητσοτάκη, αλλά έχει γίνει ήδη νόμος. Για πρώτη φορά, λοιπόν, συγκροτήσαμε Εθνική Στρατηγική για την αποϊδρυματοποίηση και επενδύσαμε στο Σχέδιο Δράσης. Ψηφίσαμε και υλοποιούμε το νόμο για την αναδοχή και υιοθεσία το πρώτο δεκαπενθήμερο του Απριλίου ο οποίος μειώνει το χρόνο αναμονής σε 8-12 μήνες από 4-6 χρόνια που είναι σήμερα, καθυστερήσεις που πολύ συχνά τροφοδοτούσαν το ανεπίτρεπτο φαινόμενο της εμπορίας ανηλίκων. Όλο το σύστημα γίνεται αδιάβλητο και ψηφιακό».

«Και άλλες χώρες περάσανε κρίση, αλλά είχαν κοινωνικό κράτος. Αυτό είναι έγκλημα για το παλαιό πολιτικό σύστημα που κυβέρνησε τη χώρα» είπε και συμπλήρωσε: «Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι ακόμα δεν υπάρχουν δυσκολίες, ότι κάποιοι συμπολίτες μας περνάνε δύσκολα. Δεν χωράνε κροκοδείλια δάκρυα για το δημογραφικό, αλλά και για ότι κάποιοι θεώρησαν την δαπάνη για το παιδί, σπατάλη. Είναι ένα δύσκολο θέμα, θέλω να πω κάποιες αλήθειες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Population Europe του Ινστιτούτου Max Planck, χώρες οι οποίες -παρά την πρόσφατη άνοδο της ακροδεξιάς σε ορισμένες περιπτώσεις- έχουν πολιτικές ένταξης -και, πιο συγκεκριμένα, πολιτογράφησης μεταναστών είτε για διαμένοντες για μεγάλο διάστημα μόνιμα στη χώρα είτε πολύ περισσότερο για μετανάστες δεύτερης και τρίτης γενιάς- αναμένεται να δουν αύξηση στον πληθυσμό τους. Χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Σουηδία, το Βέλγιο εκτιμάται ότι θα αυξήσουν τον πληθυσμό τους σημαντικά έως το 2050, κατά κύριο λόγο εξαιτίας της μετανάστευσης. Αντιθέτως, χώρες που πρωτοστατούν στη σταυροφορία ενάντια στους πρόσφυγες και τους μετανάστες από άλλες ηπείρους και οραματίζονται την Ευρώπη των κλειστών συνόρων, οι περισσότερες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής, εκτιμάται ότι θα έχουν μείωση πληθυσμού. Τόσο λόγω της μη ενσωμάτωσης μεταναστών όσο και λόγω της μόνιμης φυγής γηγενών στο εξωτερικό. Και το ερώτημα είναι: η Ελλάδα σε ποια πλευρά της ιστορίας επιλέγει να σταθεί;» υπογράμμισε ο κ. Τσίπρας, για να απαντήσει ο ίδιος στο ερώτημα αμέσως μετά: «Οι πολιτικές επιλογές στο πρόσφατο παρελθόν, πλην λαμπρών εξαιρέσεων που απλά επιβεβαίωσαν τον κανόνα, τείνουν στο δεύτερο παράδειγμα. Όμως, αυτός ο δρόμος είναι καταστροφικός. Και δεν υπήρξε ποτέ μονόδρομος για τη χώρα».

«Αυτοί που μιλούσαν και μιλούν για λαθραίους, για εισβολείς, για τη δήθεν απειλή στα ήθη και τα έθιμα του τόπου. Αυτοί που γύρισαν την πλάτη σε χιλιάδες παιδιά μεταναστών δεύτερης γενιάς και νοιάστηκαν μονάχα για μια στιγμή. Αλλά την ίδια στιγμή σπεύδουν να βγάλουν φωτογραφίες δίπλα στον Αντετοκούνμπο, παιδιά μεταναστών από τη Νιγηρία. Είναι υποκριτικό. Εσείς είδατε τη μία και μοναδική εξαίρεση, αλλά την ίδια στιγμή εσείς στερούσατε σε χιλιάδες παιδιά το δικαίωμα να έχουν ιθαγένεια» σημείωσε.

«Γι’ αυτό και από το 2016, όταν ξεκίνησε η εφαρμογή του νέου νομοθετικού πλαισίου για την ιθαγένεια, 66.000 νέες και νέοι που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν εδώ, έχουν αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια. Και έχουμε ήδη προχωρήσει στη σύσταση της Ειδικής Γραμματείας Ιθαγένειας, ώστε να εξασφαλίζεται η διαφάνεια και η επιτάχυνση της διαδικασίας, η οποία αφορά περίπου 200.000 παιδιά μεταναστών δεύτερης γενιάς, που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Ελλάδα. Το δημογραφικό είναι το μελλοντικό πρόβλημα της Ελλάδας και της ηπείρου. Την Ελλάδα των ανοιχτών οριζόντων, όπως ήταν άλλωστε πάντα, στις μεγαλύτερες στιγμές της ιστορίας της» είπε.

ΠΗΓΗ: ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ (6/3/2019)
Advertisements

Τσίπρας: Να ενσωματώσουμε τους μετανάστες για να λυθεί το δημογραφικό

6 Μαρτίου 2019

Ο πρωθυπουργός επιχειρηματολόγησε υπέρ της ένταξης των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία κατά την ομιλία του για το δημογραφικό στη Βουλή

Γνωρίζοντας πως η πρότασή του προκαλεί αντιδράσεις, ο πρωθυπουργός ξεκίνησε χαρακτηρίζοντάς την «δύσκολο θέμα», για το οποίο «έχουμε διαφωνίες όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, οι προοδευτικοί με τους συντηρητικούς».

Κατόπιν, επικαλούμενος στοιχεία του Population Europe του Ινστιτούτου Max Planck, ανέπτυξε τα επιχειρήματά του, υποστηρίζοντας πως «χώρες οι οποίες παρά την πρόσφατη άνοδο της ακροδεξιάς σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν πολιτικές ένταξης και ενσωμάτωσης στην Ευρώπη και πιο συγκεκριμένα πολιτογράφησης μεταναστών -είτε για διαμένοντες για μεγάλο διάστημα μόνιμα στη χώρα είτε πολύ περισσότερο για μετανάστες δεύτερης και τρίτης γενιάς- αναμένεται τα επόμενα χρόνια να δουν ανατροπή των δυσοίωνων προβλέψεων για το δημογραφικό, δηλαδή να δουν αύξηση στον πληθυσμό τους. Τέτοιες χώρες είναι η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Σουηδία, το Βέλγιο. Εκτιμάται ότι θα αυξήσουν τον πληθυσμό τους σημαντικά έως το 2050, κατά κύριο λόγο εξαιτίας της μεταναστευτικής τους πολιτικής».

Αντίθετα, είπε ο κύριος Τσίπρας, «χώρες που πρωτοστατούν σε αυτή τη σύγχρονη σταυροφορία ενάντια στους πρόσφυγες και τους μετανάστες από άλλες ηπείρους και οραματίζονται την «Ευρώπη των κλειστών συνόρων», την «καθαρή Ευρώπη» -οι περισσότερες εξ αυτών χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής- εκτιμάται ότι θα έχουν δραματική μείωση του πληθυσμού τους τόσο λόγω της μη ενσωμάτωσης μεταναστών, όσο και λόγω της μόνιμης φυγής στο εξωτερικό».

«Πιστεύω ότι είμαστε μια χώρα που πρέπει να έχουμε εθνική υπερηφάνεια και εθνική αυτοπεποίθηση, να πιστεύουμε ότι η ενσωμάτωση ανθρώπων που έρχονται από άλλες χώρες εδώ δεν αποτελεί απειλή, αλλά αποτελεί πλούτο», κατέληξε ο πρωθυπουργός ξεκαθαρίζοντας την θέση του ίδιου και του ΣΥΡΙΖΑ σε σχέση με τους μετανάστες που βρίσκονται στη χώρα μας.

Πρόσθεσε εξάλλου, πως οι διαδικασίες απόκτησης ιθαγένειας για τα διακόσιες χιλιάδες παιδιά που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν εδώ, που έχουν τα ίδια δικαιώματα, τις ίδιες αγωνίες, τις ίδιες ελπίδες, την ίδια ελληνική ψυχή» με τον Γιάννη Αντετοκούνμπο, για τον οποίο κατηγόρησε την αξιωματική αντιπολίτευση ότι ξεχώρισε, πρέπει να επιταχυνθούν.

«Μας κατηγορείτε ότι έχουμε σχέδιο να αλώσουμε το εκλογικό σώμα, θεωρώντας a priori ότι αυτοί οι άνθρωποι που μπαίνουν και εντάσσονται στην ελληνική κοινωνία -σαν τον Αντετοκούνμπο δηλαδή- δεν πρόκειται να σας ψηφίσουν», πρόσθεσε ο κύριος Τσίπρας.

Το συγκεκριμένο απόσπασμα της ομιλίας του άλλωστε κατέληξε λέγοντας: «Εμείς, λοιπόν, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για μια κοινωνία συμπεριληπτική, για μια χώρα που πρέπει να είναι πρότυπο συνύπαρξης και αλληλεγγύης, για μια χώρα που θα πρέπει να αγκαλιάζει τον πλούτο των παραδόσεων και των διαφορετικών καταγωγών, με δύο λόγια για την Ελλάδα των ανοιχτών οριζόντων, όπως άλλωστε τέτοια ήταν στις μεγαλύτερες στιγμές της ιστορίας της».

Ολόκληρο το απόσπασμα της ομιλίας του Αλέξη Τσίπρα:

Θέλω να ολοκληρώσω την παρέμβασή μου για το δημογραφικό με μία αναφορά, όπως υποσχέθηκα αρχικά, στον τρίτο άξονα -κομβικό κατά τη γνώμη μου- μιας συνολικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση του δημογραφικού, που δεν έχει να κάνει μόνο με την οικονομία και την αντίληψη για την κοινωνική πολιτική, αλλά με ένα δύσκολο θέμα. Έχουμε διαφωνίες σε αυτό το θέμα όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, οι προοδευτικοί με τους συντηρητικούς. Είναι ένα θέμα που ίσως ήταν ταμπού πριν από λίγα χρόνια να το συζητάμε εδώ στη Βουλή ανοιχτά. Εγώ, όμως, θέλω να πω κάποιες αλήθειες. Και αναφέρομαι στο κρίσιμο θέμα του μεταναστευτικού προβλήματος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Population Europe του Ινστιτούτου Max Planck, χώρες οι οποίες παρά την πρόσφατη άνοδο της ακροδεξιάς σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν πολιτικές ένταξης και ενσωμάτωσης στην Ευρώπη και πιο συγκεκριμένα πολιτογράφησης μεταναστών -είτε για διαμένοντες για μεγάλο διάστημα μόνιμα στη χώρα είτε πολύ περισσότερο για μετανάστες δεύτερης και τρίτης γενιάς- αναμένεται τα επόμενα χρόνια να δουν ανατροπή των δυσοίωνων προβλέψεων για το δημογραφικό, δηλαδή να δουν αύξηση στον πληθυσμό τους. Τέτοιες χώρες είναι η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Σουηδία, το Βέλγιο. Εκτιμάται ότι θα αυξήσουν τον πληθυσμό τους σημαντικά έως το 2050, κατά κύριο λόγο εξαιτίας της μεταναστευτικής τους πολιτικής.

Αντιθέτως, χώρες που πρωτοστατούν σε αυτή τη σύγχρονη σταυροφορία ενάντια στους πρόσφυγες και τους μετανάστες από άλλες ηπείρους και οραματίζονται την «Ευρώπη των κλειστών συνόρων», την «καθαρή Ευρώπη» -οι περισσότερες εξ αυτών χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής- εκτιμάται ότι θα έχουν δραματική μείωση του πληθυσμού τους τόσο λόγω της μη ενσωμάτωσης μεταναστών, όσο και λόγω της μόνιμης φυγής στο εξωτερικό.

Και το κρίσιμο ερώτημα είναι -μιας και λέτε να μην συζητήσουμε μόνο με το βλέμμα μας στην τρέχουσα συγκυρία, αλλά στο μέλλον- το εξής: Η Ελλάδα σε ποιες χώρες θέλουμε να κατατάσσεται; Σε ποια πλευρά της ιστορίας επιλέγει να σταθεί; Οι πολιτικές επιλογές στο πρόσφατο παρελθόν -πλην λαμπρών εξαιρέσεων που απλά επιβεβαιώνουν τον κανόνα- τείνουν στο δεύτερο παράδειγμα, να μας κατατάσσουν και εμάς μαζί με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής σε αυτό το θέμα.

Όμως, εγώ θα πω καθαρά ότι εμείς πιστεύουμε πως αυτός ο δρόμος είναι καταστροφικός και δεν υπήρξε ποτέ μονόδρομος για τη χώρα, γιατί αυτή η χώρα βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι ηπείρων, σε ένα σταυροδρόμι πολιτισμών. Σε αυτό το σταυροδρόμι γεννήθηκε και μεγάλωσε ο παγκόσμιος, ο οικουμενικός πολιτισμός, ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός.

Και πιστεύω ότι είμαστε μια χώρα που πρέπει να έχουμε εθνική υπερηφάνεια και εθνική αυτοπεποίθηση, να πιστεύουμε ότι η ενσωμάτωση ανθρώπων που έρχονται από άλλες χώρες εδώ δεν αποτελεί απειλή, αλλά αποτελεί πλούτο.

Να θυμίσω ξανά ότι τη δεκαετία του ’90, παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις για το δημογραφικό η χώρα αύξησε τον πληθυσμό της κατά περίπου επτακόσιες χιλιάδες πολίτες, γεγονός που προέκυψε όμως κατά 97% από μετανάστες και μόλις κατά 3% από την υπεροχή των γεννήσεων έναντι των θανάτων εκείνη την περίοδο.

Επομένως, αυτοί που καλλιεργούν την αντίληψη του ρατσισμού, του εθνικισμού, το ιδεολόγημα της καθαρότητας της φυλής, δεν σκορπούν μονάχα το μίσος και τον διχασμό εντός της ελληνικής κοινωνίας, την ακρωτηριάζουν την ελληνική κοινωνία. Και βεβαίως αυτοί που μιλούν για «λαθραίους», για «εισβολείς», για δήθεν απειλή για τα ήθη και τα έθιμα του τόπου, αυτοί που γύρισαν την πλάτη σε χιλιάδες παιδιά μεταναστών δεύτερης γενιάς, αλλά υποκριτικά σπεύδουν να βγάλουν φωτογραφίες δίπλα σε ένα παιδί δεύτερης γενιάς που μας κάνει υπερήφανους στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, τον Αντετοκούνμπο, και στην οικογένειά του, μια περήφανη οικογένεια μεταναστών από τη Νιγηρία, που τα τέσσερα από τα πέντε παιδιά της γεννήθηκαν εδώ και μεγάλωσαν στα Πατήσια, και μεγάλωσαν με βάσανα και δυσκολίες και αγάπησαν την Ελλάδα. Είναι πιο Έλληνες από κάποιους άλλους που παριστάνουν τους Έλληνες. Αυτή είναι η μεγάλη υποκρισία!

Αυτή είναι η μεγάλη υποκρισία. Ακριβώς αυτό σας λέω, κύριε Αθανασίου.

Καταλάβετε λίγο, κύριε Αθανασίου, τι ακριβώς θέλω να σας πω, ότι εσείς είδατε τη μία και μοναδική εξαίρεση, την ίδια στιγμή που στερούσατε το δικαίωμα από διακόσιες χιλιάδες παιδιά που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν εδώ, που έχουν τα ίδια δικαιώματα, τις ίδιες αγωνίες, τις ίδιες ελπίδες, την ίδια ελληνική ψυχή με αυτόν στον οποίο δώσατε την υπηκοότητα, να την αποκτήσουν. Αυτό είναι η μεγάλη υποκρισία.

Εμείς, λοιπόν, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αυτό που προτείνουμε είναι όπως σχεδόν ομόφωνα βγάλαμε, παρά τις διαφωνίες μας, μία έκθεση για το δημογραφικό, να συμφωνήσουμε ομόφωνα, αν έχετε την τόλμη, ότι όσον αφορά αυτούς τους ανθρώπους, για τους οποίους η Ελλάδα έγινε η δική τους πατρίδα, να μην στερήσουμε από τον τόπο μας, από τις γενιές των ελληνόπουλων διαφορετικής καταγωγής, εθνικότητας και χρώματος την προοπτική να είναι Έλληνες, να αγαπάνε την Ελλάδα, να δημιουργούν για την Ελλάδα, να μας κάνουν περήφανους για την Ελλάδα.

Από το 2016, όταν ξεκίνησε η εφαρμογή του νέου νομοθετικού πλαισίου για την ιθαγένεια, εξήντα πέντε χιλιάδες νέοι και νέες που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν εδώ, έχουν μέχρι στιγμής αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια. Όχι όμως όλοι. Οι ρυθμοί είναι εξαιρετικά αργοί. Γι’ αυτό και φτιάξαμε μια Ειδική Γραμματεία Ιθαγένειας, για την επιτάχυνση της διαδικασίας. Διακόσιες χιλιάδες παιδιά ακόμα δεν έχουν λάβει την ελληνική ιθαγένεια. Αντί να μας κατηγορείτε ότι δεν επιταχύνουμε, μας κατηγορείτε ότι έχουμε σχέδιο να αλώσουμε το εκλογικό σώμα, θεωρώντας a priori ότι αυτοί οι άνθρωποι που μπαίνουν και εντάσσονται στην ελληνική κοινωνία -σαν τον Αντετοκούνμπο δηλαδή- δεν πρόκειται να σας ψηφίσουν.

Ε, δεν πρόκειται να σας ψηφίσουν, διότι έχετε προσεγγίσει τις πιο ακραίες και δεξιές λογικές, συμπεριφορές και ρητορικές. Δεν μπορεί, όμως, να λειτουργούμε με αυτόν τον μικροπολιτικό γνώμονα, όταν έχουμε να κάνουμε όχι μονάχα με ένα πρόβλημα ανθρωπιστικής διάστασης, ανθρωπιάς δηλαδή, για να το πω απλά, αλλά και με ένα πρόβλημα που αφορά το μέλλον της χώρας, διότι το δημογραφικό είναι το μελλοντικό πρόβλημα της χώρας, αλλά και της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Εμείς, λοιπόν, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για μια κοινωνία συμπεριληπτική, για μια χώρα που πρέπει να είναι πρότυπο συνύπαρξης και αλληλεγγύης, για μια χώρα που θα πρέπει να αγκαλιάζει τον πλούτο των παραδόσεων και των διαφορετικών καταγωγών, με δύο λόγια για την Ελλάδα των ανοιχτών οριζόντων, όπως άλλωστε τέτοια ήταν στις μεγαλύτερες στιγμές της ιστορίας της.

ΠΗΓΗ: ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ (6/3/2019)

Τι δείχνει το πόρισμα της επιτροπής της Βουλής για το δημογραφικό

5 Μαρτίου 2019

Μεγαλώνει η μέση ηλικία απόκτησης παιδιού, αυξάνονται οι μονογονεϊκές οικογένειες

Στοιχεία και καταστάσεις που οι περισσότεροι βιώνουμε ή βλέπουμε γύρω μας, αναφορικά με την απόκτηση παιδιού, αποτυπώνει το πόρισμα της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για το Δημογραφικό, που συζητείται στην Ολομέλεια της Βουλής.

Οι γυναίκες γεννούν όλο και λιγότερα παιδιά κι αυτό όλο και σε μεγαλύτερη ηλικία, σύμφωνα με το πόρισμα, που διαπιστώνει πως η ανάλυση της γονιμότητας των γενεών δείχνει ότι η ατεκνία μεταξύ των Ελληνίδων δεν φαίνεται να αποτελεί συνειδητή επιλογή, όπως συμβαίνει σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες, όπως π.χ. η Γερμανία ή η Ιαπωνία. Αντίθετα, είναι μάλλον το αποτέλεσμα καταστάσεων και συνθηκών που επιβάλλονται από το ευρύτερο κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον και δυσκολεύουν την απόφαση για τεκνοποίηση, περιβάλλον που επιδεινώθηκε ακόμα περισσότερο από την πρόσφατη κρίση.

Το ποσοστό της ατεκνίας αναμένεται να αυξηθεί και λόγω της διαρκούς αύξησης της μέσης ηλικίας που αποκτούν οι γυναίκες παιδιά. Στοιχεία της Eurostat για τη μέση ηλικία στην γέννηση δείχνουν ότι ενώ στην Ελλάδα μια γυναίκα γεννούσε το 1960 κατά μέσο όρο στα 28,7 έτη της ηλικίας της, το 2015 γεννούσε στα 31,3 έτη.

Νέα οικογενειακά πρότυπα

Την ίδια ώρα, τα νέα οικογενειακά πρότυπα φαίνεται να δημιουργούν την ανάγκη για νέες προσεγγίσεις για τη διαμόρφωση της δημογραφικής πολιτικής στα χρόνια που έρχονται, όπως σημειώνει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Ο αριθμός των μονογονεϊκών οικογενειών έχει αυξηθεί, κυρίως ως αποτέλεσμα της αύξησης των διαζυγίων και, δευτερευόντως, λόγω της αύξησης των εκτός γάμου γεννήσεων. Το φαινόμενο αφορά κυρίως τις γυναίκες. Ο αριθμός των μητέρων που μεγαλώνουν μόνες τα παιδιά τους είναι πενταπλάσιος του αριθμού των πατέρων. Οι εκτός γάμου γεννήσεις αν και παραμένουν σε χαμηλό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα επίπεδο, έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί ως απόλυτο μέγεθος τα τελευταία 25 χρόνια. Έτσι ενώ το ποσοστό των εκτός γάμου γεννήσεων ήταν 2% το 1990, το 2017 αγγίζει το 9%.

Ταυτόχρονα το μέσο μέγεθος της οικογένειας μειώνεται, ενώ παράλληλα αυξάνεται ο αριθμός των οικογενειών χωρίς παιδιά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής του 2001, οι συζυγικές οικογένειες είχαν στην πλειονότητά τους δύο παιδιά. Το 2011, άνω του 65% των ζευγαριών (παντρεμένων και συμβιούντων) έχουν το πολύ ένα παιδί, το 27% έχουν δύο παιδιά και μόλις το 7% έχουν τρία ή περισσότερα παιδιά. Το 37% των παντρεμένων ζευγαριών και το 85% των ζευγαριών που συμβιώνουν, χωρίς να έχουν παντρευτεί, δεν έχουν παιδιά.

Ο πληθυσμός εργάσιμης ηλικίας και ο στόχος της «υγιούς γήρανσης»

Η συρρίκνωση του συνολικού πληθυσμού και η συνεχιζόμενη γήρανσή του αναμένεται να έχει άμεση επίπτωση και στον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας, η μέση ηλικία του οποίου διαρκώς ανεβαίνει. Σύμφωνα με τα στοιχεία, από 7 εκατομμύρια που ήταν το 2015, οι πολίτες ηλικίας από 15 έως 64 ετών αναμένεται το 2035 να κυμανθούν από 5,8 έως 6,3 εκατ., οι δε 20 έως 69 ετών, που ήταν 7,1 εκατ. το 2015, θα κυμανθούν από 6,6 έως 6.1 εκατ.

Το 2050, όπως δείχνει η προβολή των στοιχείων, οι μεν 15 έως 64 ετών θα κυμανθούν από 4,6 έως 5,5 εκατ., οι δε 20 έως 69 ετών αναμένεται να κυμανθούν από 4,8 έως 5,7 εκατομμύρια.

Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις, η επιστημονική έκθεση, που έχει περιληφθεί στο πόρισμα της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για το Δημογραφικό, επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι, εκτός από τα μέτρα για την ανακοπή των πτωτικών τάσεων της γονιμότητας, πρέπει να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, ώστε ο πληθυσμός να γηράσκει σε καλή υγεία, παραμένοντας οικονομικά και κοινωνικά δραστήριος και παραγωγικός. Η «υγιής γήρανση», όπως σημειώνει το ΑΜΠΕ, θεωρείται αντίδοτο στη δημογραφική γήρανση, αναδεικνύοντας την αξία των ηλικιωμένων στην κοινωνία, επαναπροσδιορίζοντας τον ρόλο τους και ενισχύοντας τους διαγενεακούς δεσμούς. Το κοινωνικό κράτος δεν πρέπει να αφορά μόνο τη στήριξη των γεννήσεων και των παιδιών αλλά το κράτος πρόνοιας πρέπει να είναι ισχυρό και για τους ηλικιωμένους, ώστε να είναι υγιείς και δραστήριοι στον κοινωνικό βίο.

Τα επόμενα βήματα στη δημογραφική πολιτική

Βασική παραδοχή της διακομματικής επιτροπής είναι πως για την αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος, η δημογραφική πολιτική δεν μπορεί παρά να είναι τμήμα μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, η οποία θα βρίσκεται σε παράλληλο βηματισμό και σε αντιστοίχιση με τη συνολικότερη αναπτυξιακή, οικονομική και κοινωνική πολιτική.

Ως προς την κοινωνική πολιτική, η δημογραφική πολιτική θα πρέπει να «συναντά» και να αλληλοσυμπληρώνεται με τις αντίστοιχες πολιτικές για την απασχόληση, την οικογένεια, τη μητρότητα/γονεϊκότητα, την ισότητα φύλων, καθώς και τις πολιτικές για το παιδί.

Σύμφωνα με το πόρισμα και όπως παρουσιάζεται από το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η επιδοματική στήριξη είναι αναγκαία, αλλά δεν επαρκεί από μόνη της. Αυτό σημαίνει ότι οι επιδοματικές πολιτικές θα πρέπει αν συνοδεύονται από πολιτικές για την εναρμόνιση της οικογενειακής/προσωπικής και εργασιακής ζωής, από εξασφαλίσεις σε περίπτωση απώλειας εργασίας απέναντι στον κίνδυνο της φτώχειας των νοικοκυριών, με ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης, με στοχευμένες πολιτικές για το μεταναστευτικό και προσφυγικό πληθυσμό που θα επιδιώκουν την πρόληψη και εξάλειψη του κοινωνικού αποκλεισμού, καθώς και με πολιτικές για την εξάλειψη των έμφυλων ανισοτήτων και διακρίσεων στην αγορά εργασίας και στον ιδιωτικό/οικογενειακό βίο.

Η διακομματική επιτροπή υπογραμμίζει, εξάλλου, ότι είναι αναγκαίο να επανεξεταστούν και να αμφισβητηθούν τυχόν στερεοτυπικές στάσεις και νοοτροπίες για τη δημογραφική γήρανση και συρρίκνωση του πληθυσμού μέσα από τη δημογραφική παιδεία στα σχολεία και την ενημέρωση για τις προκλήσεις που αναδύονται για τις σύγχρονες κοινωνίες. Παράλληλα, θα πρέπει να εξεταστούν πιο επισταμένα και να σχεδιαστούν πολιτικές για την ενεργητική και υγιή γήρανση. Αναγκαία χαρακτηρίζεται και η δημιουργία επιτελικής δομής, σε επίπεδο κεντρικής Διοίκησης, η οποία θα είναι αρμόδια για το σχεδιασμό, το διατομεακό συντονισμό, την παρακολούθηση και αξιολόγηση των επιπτώσεων και των αποτελεσμάτων που έχουν οι ρυθμίσεις, οι νόμοι και οι πολιτικές που εφαρμόζονται για την αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος.

Στο πόρισμα της διακομματικής επιτροπής, που συγκροτήθηκε μετά από πρόταση της προέδρου της ΔΗΣΥ, Φώφης Γεννηματά, ξεχωρίζει το κεφάλαιο «Διατομεακές πολιτικές ενίσχυσης της οικογένειας και της συμφιλίωσης εργασίας και φροντίδας», στο οποίο υπογραμμίζεται η ανάγκη λήψης μέτρων ώστε όλες οι εργαζόμενες στον ιδιωτικό τομέα να αμείβονται και να καλύπτονται από την κοινωνική προστασία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της μητρότητας, να υπάρξουν μέτρα για την επέκταση της προστασίας από απόλυση, τη δημιουργία προγραμμάτων στήριξης όσων επιστρέφουν στην αγορά εργασίας μετά από διακοπή για την ανατροφή τέκνων ή την βοήθεια ηλικιωμένων. Υπογραμμίζεται, επίσης, ότι πρέπει να υπάρξουν υπηρεσίες και υποδομές φύλαξης και προσχολικής αγωγής που να καλύπτουν το μεγαλύτερο ποσοστό των βρεφών μέχρι τριών ετών και το 90% των παιδιών από τριών ετών έως την ηλικία της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

Επισημαίνεται ότι πρέπει να επεκταθεί το ωράριο των παιδικών σταθμών, να δημιουργηθεί πρόγραμμα «Νταντά της γειτονιάς» που όσοι ενδιαφέρονται να φυλάσσουν παιδιά προσχολικής ηλικίας να μπορούν να το κάνουν αφού πιστοποιηθούν, όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες της Ε.Ε. Πρώτης προτεραιότητας είναι μια στεγαστική πολιτική για την ενίσχυση των νέων ζευγαριών ή μόνων γονέων αλλά και η μείωση της φορολογίας αναλόγως με το μέγεθος και το εισόδημα των οικογενειών, από το πρώτο παιδί, καθώς και αύξηση του αφορολόγητου ποσού κλιμακωτά για αγορά πρώτης κατοικίας, με βάση την οικογενειακή κατάσταση.

ΠΗΓΗ: Νewsbeast (5/3/2019)

Κώστας Μπακογιάννης: Οι πολύτεκνοι ανήκουν στις πλέον ευπαθείς ομάδες της κοινωνίας. Θα είμαστε δίπλα τους

14 Φεβρουαρίου 2019

Ο υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης με το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανωτάτης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος (ΑΣΠΕ).

O υποψήφιος Δήμαρχος Αθηνών, Κώστας Μπακογιάννης συνεχίζει τις συναντήσεις και τις ενημερώσεις για όλα τα κοινωνικά θέματα που αφορούν την ελληνική κοινωνία.

«Το δημογραφικό πρόβλημα αποτελεί για την Ελλάδα αόρατη απειλή και δεν μπορούμε να παρακολουθούμε το φαινόμενο να εξελίσσεται με σταυρωμένα τα χέρια. Οφείλουμε να βρούμε τις λύσεις τώρα, με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και με το βλέμμα στραμμένο στις επόμενες γενιές», τόνισε ο Κώστας Μπακογιάννης ο οποίος επισκέφτηκε την Ανώτατη Συνομοσπονδία Πολυτέκνων Ελλάδας (ΑΣΠΕ).

Ο υποψήφιος Δήμαρχος Αθηναίων εξέφρασε την αγωνία του για τη διαρκώς αυξανόμενη συρρίκνωση του πληθυσμού. «Μέχρι το 2030 θα είμαστε κάτω από 10 εκ και μέχρι το 2050 ούτε καν 9 εκατομμύρια. Μπορούμε να διαψεύσουμε αυτές τις εκτιμήσεις ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων χωρών όπως η Γερμανία η οποία διαθέτει Υπουργείο Οικογένειας. Ο Δήμος Αθηναίων θα δώσει το καλό παράδειγμα στα πρότυπα της δουλειάς που κάναμε στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας», εξήγησε ο Κώστας Μπακογιάννης.

Συγκεκριμένα ως Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας προχώρησε μεταξύ άλλων στην παροχή ολοκληρωμένης ιατρικής φροντίδας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού γυναικών που κατοικούν σε δυσπρόσιτες και ορεινές περιοχές καθώς και στην ενίσχυση των οικογενειών με νεογέννητα παιδιά για την αγορά βρεφικών ειδών στο πλαίσιο της δράσης «φροντίΖΩ». Ο Κώστας Μπακογιάννης ξεδίπλωσε στους εκπροσώπους της ΑΣΠΕ το σχέδιό του για τη στήριξη των 23.747 πολυτέκνων οικογενειών που ζουν στην Αθήνα.

Μεταξύ άλλων προβλέπει για τους πολυτέκνους απαλλαγή από δημοτικά τέλη, εισαγωγή των παιδιών τους στους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς κατά προτεραιότητα,παροχή εφάπαξ οικονομικού βοηθήματος για κάθε παιδί από το 4ο και πάνω που αποκτά μια οικογένεια, εφαρμογή ειδικού προγράμματος στήριξης βρεφονηπιακών αναγκών και ένταξη του Δήμου Αθηναίων στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο των φιλικών προς την οικογένεια πόλεων (FamilyFriendlyCity – EuropeanLargeFamilyConfederation) με Εθνικό Συντονιστή την Ανώτατη Συνομοσπονδία Πολυτέκνων Ελλάδας.

«Οι πολύτεκνοι ανήκουν στις πλέον ευπαθείς ομάδες της κοινωνίας. Θα είμαστε δίπλα τους με έργα και όχι με λόγια», τόνισε ο υποψήφιος Δήμαρχος Αθηναίων επισημαίνοντας την καλή συνεργασία με την Ανώτατη Συνομοσπονδία Πολυτέκνων Ελλάδας.

Σοφία Χουντάση

ΠΗΓΗ: FMVoice.gr

Η Ελληνική Οικογένεια και το Δημογραφικό Πρόβλημα

31 Ιανουαρίου 2019

 Τα τελευταία χρόνια οι ελληνικές οικογένειες κάνουν λιγότερα παιδιά, και τα κάνουν πιο αργά. Ποια είναι τα αίτια του φαινομένου και ποιες οι συνέπειες; Πώς μπορεί να σχεδιαστεί μια νέα οικογενειακή πολιτική για την Ελλάδα;

Από το 2011 και μετά, για πρώτη φορά από τότε που υπάρχουν στοιχεία, ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώνεται. Σύμφωνα με τις προβολές πρόσφατης έρευνας της διαΝΕΟσις, μέχρι το 2050 θα είμαστε λιγότεροι (8,8 εκατομμύρια, σύμφωνα με το μεσαίο σενάριο) και γηραιότεροι (το 1/3 του πληθυσμού θα είναι άνω των 65 ετών, από 1/5 σήμερα). Οι σημαντικές προκλήσεις που προκύπτουν από αυτό το φαινόμενο είναι πολυάριθμες και η διαΝΕΟσις έχει ήδη αρχίσει να τις επισημαίνει στον δημόσιο διάλογο. Στο πλαίσιο αυτής της δραστηριότητας, αποφασίσαμε να επικεντρώσουμε σε έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν το δημογραφικό πρόβλημα: Τη γονιμότητα.

Ομάδα ερευνητών του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), με συντονιστή και επιστημονικό υπεύθυνο τον Διευθυντή Ερευνών του ΕΚΚΕ Διονύση Μπαλούρδο, μελέτησαν για λογαριασμό της διαΝΕΟσις τα διαθέσιμα δεδομένα για τη γονιμότητα στην Ελλάδα, κατέγραψαν την κατάσταση και στον υπόλοιπο κόσμο, ανέλυσαν τα αίτια των φαινομένων που επικρατούν και τις οικογενειακές πολιτικές που ακολουθούν χώρες που κατόρθωσαν να τα διαχειριστούν καλύτερα από άλλες, και κατέληξαν σε μια μελέτη η οποία, εκτός από τη χαρτογράφηση του προβλήματος, περιγράφει και προτάσεις πολιτικής για την αντιμετώπισή του.

Παρακάτω θα δούμε μερικά από τα βασικά στοιχεία του θέματος της χαμηλής γονιμότητας στην Ελλάδα και αλλού, την εικόνα της σημερινής κατάστασης καθώς και τρόπους αντιμετώπισής του.

1. Σήμερα οι οικογένειες γίνονται μικρότερες. Οι μονομελείς και οι μονογονεϊκές οικογένειες αυξάνονται. Λίγα ζευγάρια συμβιώνουν και περισσότερες γυναίκες αποφασίζουν να μην κάνουν καθόλου παιδιά, από ό,τι στο παρελθόν. Η μέση ηλικία των γυναικών όταν αποκτούν το πρώτο τους παιδί αυξάνεται, ενώ αυξάνεται και η μέση ηλικία του πρώτου γάμου, μειώνονται οι γάμοι και αυξάνονται τα διαζύγια.

Μέσα στην κρίση, η αύξηση της ανεργίας και η οικονομική αβεβαιότητα οδήγησαν τα ζευγάρια στο να καθυστερούν την απόκτηση του πρώτου παιδιού και στο να αναβάλλουν την απόκτηση δεύτερου ή τρίτου παιδιού. Η αναζήτηση και η αξιοποίηση των ευκαιριών απασχόλησης και για τα δύο φύλα δεν συνοδεύτηκε από την ανάπτυξη επαρκών παροχών, καθώς και δομών και υπηρεσιών του κοινωνικού κράτους για τη στήριξη της οικογένειας.

Το αποτέλεσμα;

Οι Ελληνίδες κάνουν πολύ λίγα παιδιά.

Το φαινόμενο της πολύ χαμηλής γονιμότητας φυσικά δεν είναι καινούριο, ούτε μόνο ελληνικό. Από τη δεκαετία του ’90 κιόλας σε ολόκληρη την Ευρώπη υπήρξε μια σημαντική πτώση στα ποσοστά γονιμότητας. Σχεδόν παντού οι γυναίκες άρχισαν να αναβάλλουν για αργότερα τις γεννήσεις των παιδιών τους, με αποτέλεσμα η γονιμότητα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης την περίοδο 1998-1999 να πέσει στα 1,44 παιδιά ανά γυναίκα -και σε κάποιες χώρες ακόμα και κάτω από το επονομαζόμενο «όριο ακραία χαμηλής γονιμότητας», που είναι τα 1,3 παιδιά ανά γυναίκα. Στα τέλη του προηγούμενου αιώνα για πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία καμία χώρα της Ε.Ε. δεν είχε γονιμότητα πάνω από 2 παιδιά ανά γυναίκα. Αυτό ίσχυε ακόμα και σε χώρες όπως η Ιρλανδία, όπου μόλις την προηγούμενη δεκαετία η γονιμότητα ξεπερνούσε τα 2,5 παιδιά ανά γυναίκα.

Καθώς οι συνθήκες ζωής σε αυτές τις κοινωνίες άλλαζαν, μεταβάλλονταν και οι κοινωνικές δομές τους. Η ηλικία αποχώρησης των παιδιών από το πατρικό σπίτι ολοένα μετατοπιζόταν. Τα παιδιά σπούδαζαν για περισσότερα χρόνια. Το πώς και το πότε τα ζευγάρια αποφάσιζαν να συζήσουν, να παντρευτούν, να κάνουν παιδιά, άλλαζε επίσης. Το ίδιο και ο αριθμός των παιδιών που αποφάσιζαν να κάνουν. Το μοντέλο των οικογενειών με δύο εργαζομένους και διπλά εισοδήματα επίσης άλλαξε τις οικονομικές δυνατότητες των ζευγαριών και βοήθησε στη χειραφέτηση των γυναικών με πολλές ευεργετικές συνέπειες στις προηγμένες οικονομίες.

Τα φαινόμενα αυτά όμως δεν επηρέασαν όλα τη γονιμότητα στους ευρωπαϊκούς λαούς με τους τρόπους που πολλοί νομίζουν. Για παράδειγμα, η εντύπωση πως όταν η οικονομική κατάσταση είναι κακή η γονιμότητα μειώνεται και το αντίστροφο, δεν ισχύει ακριβώς. Η πρόσφατη έχει αποδείξει πως ακόμα και όταν οι οικονομίες ευημερούν, είναι πιθανό η γονιμότητα να πέφτει. Αν είναι κάτι που γίνεται σαφές από την εξονυχιστική ανάλυση του φαινομένου στην έρευνα της διαΝΕΟσις, είναι το ότι το θέμα της γονιμότητας (αλλά και το δημογραφικό εν γένει) είναι ένα θέμα εξαιρετικά πολύπλοκο. Σκεφτείτε, για παράδειγμα, το θέμα του γάμου. Πλέον στις οικονομικά πιο ευκατάστατες χώρες της Ευρώπης λιγότερο από το 25% των γυναικών ηλικίας 26 ετών είναι παντρεμένες -το 1990 το ποσοστό ήταν 50%. Παρ’ όλα αυτά αυτό το φαινόμενο επηρέασε ελάχιστα τη γονιμότητα. Σε κάποιες χώρες όπως η Γαλλία, μάλιστα, η μείωση των γάμων δεν την επηρέασε καθόλου -απλά αυξήθηκαν οι εκτός γάμου γεννήσεις. Στην Ελλάδα μπορεί να έχουμε το μικρότερο ποσοστό γεννήσεων εκτός γάμου (9,4%) από οπουδήποτε αλλού στην Ευρώπη, αλλά σε 11 άλλες χώρες οι γεννήσεις εκτός γάμου είναι περισσότερες από τις γεννήσεις εντός (στην Ισλανδία 7 στις 10 γεννήσεις είναι εκτός γάμου).

Είναι αλήθεια πως αλλαγές που έχουν συντελεστεί στον τρόπο ζωής των πολιτών σε ολόκληρη την ήπειρό μας είναι πολλές και πολύ μεγάλες. Πλέον 1 στα 3 νοικοκυριά στην Ε.Ε. είναι ενήλικες που ζουν μόνοι τους. Το 20% των ανδρών ηλικίας άνω των 55 που έχουν χωρίσει στην Ελλάδα, όπως επισημαίνει η έρευνα, «επενδύουν σε επόμενο κύκλο γάμου και αποκτούν και παιδί». Το 2008 ένα 58,4% των Ελλήνων ηλικίας 18-34 ζούσε με τους γονείς του. Το 2017 το ποσοστό είχε εκτοξευτεί στο 66,7%. Κι αυτό εξηγείται μόνο εν μέρει από την οικονομική κρίση και την ανεργία: σήμερα οι μισοί Έλληνες νέοι που έχουν πλήρη απασχόληση ζουν με τους γονείς τους.

Η Οικονομική Διάσταση Των Δημογραφικών Εξελίξεων

Το φαινόμενο που συνθέτουν αυτές οι σημαντικές αλλαγές στην παγκόσμια διάστασή του έχει χαρακτηριστεί από τους επιστήμονες ως»δεύτερη δημογραφική μετάβαση» και συνδέεται με όλες τις σημαντικές κοινωνικές, οικονομικές, τεχνολογικές και πολιτισμικές αλλαγές που έχουν συμβεί στον κόσμο μας τις τελευταίες δεκαετίες.

Με αυτές τις αλλαγές δεδομένες -και μη αναστρέψιμες-, οι επιστήμονες συμφωνούν ότι στη «δεύτερη δημογραφική μετάβαση» και οι κυμάνσεις της γονιμότητας κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης των γενεών (το «2,1 παιδιά ανά γυναίκα», δηλαδή) πρέπει να θεωρούνται δεδομένες. Η έρευνα καταγράφει αναλυτικά τους μηχανισμούς με τους οποίους, σύμφωνα με τις σύγχρονες κοινωνιολογικές προσεγγίσεις, αυτές οι κοινωνικές αλλαγές επηρεάζουν τον δείκτη γονιμότητας στις σύγχρονες κοινωνίες.

Στην Ελλάδα οι αλλαγές αυτές έχουν ξεκινήσει από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 κιόλας, όταν ο δείκτης γονιμότητας πέρασε κάτω από το 1,5, ένα κρίσιμο όριο. Όπως επισημαίνεται στην έρευνα, «καμία κοινωνία που έχει πέσει κάτω από αυτό το επίπεδο μέχρι σήμερα δεν έχει κατορθώσει να επιστρέψει ξανά πάνω από αυτό». Οι ίδιες κοινωνικές αλλαγές που είχαν τα ίδια αποτελέσματα και στις άλλες κοινωνίες, και επιπλέον και η μεγάλη οικονομική κρίση των τελευταίων χρόνων, επηρέασαν δραματικά τις γεννήσεις στη χώρα μας. Πλέον τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα γεννιούνται λιγότερα από 100.000 παιδιά τον χρόνο, για πρώτη φορά από τότε που καταγράφονται στοιχεία. Πια μόνο στην Κρήτη και τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου γεννιούνται περισσότεροι από όσους πεθαίνουν.

Η διάμεση ηλικία των Ελλήνων πλέον φτάνει τα 44 έτη (από 39 το 2000 και 30 το 1960). To 1999 o δείκτης γονιμότητας στη χώρα μας έφτασε στο ναδίρ του 1,23, κάτω δηλαδή από το όριο της «ακραία χαμηλής γονιμότητας». Έκτοτε υπήρξε μια μικρή αύξηση (το επονομαζόμενο «rebound» ή «catching-up effect» που συνήθως ακολουθεί μεγάλες πτώσεις της γονιμότητας) αλλά ο δείκτης παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Το 2016 ήταν στο 1,38.

Πλέον οι Ελληνίδες αποκτούν το πρώτο τους παιδί κατά μέσο όρο στην ηλικία των 30,3 ετών (το 2016 -από 28,8 το 2008). Ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι τα 29 έτη. Σχεδόν μία στις τρεις γεννήσεις στη χώρα μας πραγματοποιείται από γυναίκες ηλικίας 30-34 ετών και μία στις τέσσερις από γυναίκες ηλικίας 35-39 ετών. Στην Ελλάδα, δε, εμφανίζεται και ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά πρώτων γεννήσεων από μητέρες ηλικίας άνω των 40 στην Ευρώπη (5,3%). Αυτή η αναβολή της τεκνοποίησης και της απόκτησης του πρώτου παιδιού πολύ φυσιολογικά μειώνει τις πιθανότητες απόκτησης και δεύτερου ή τρίτου παιδιού.

Μόνο ένα 8,3% των Ελληνίδων που γεννήθηκαν το 1955 δεν έκαναν κανένα παιδί στην αναπαραγωγική τους ηλικία. Στις Ελληνίδες που γεννήθηκαν το 1965, όμως, το ποσοστό ήταν 16,3%. Είπαμε, όμως, ότι το θέμα της γονιμότητας δεν είναι τόσο απλό. Στην Αγγλία και την Αυστρία, για παράδειγμα, το ποσοστό των γυναικών που δεν κάνουν κανένα παιδί είναι υψηλότερο από της Ελλάδας: περίπου 20% και στις δύο χώρες. Ο δείκτης γονιμότητας στις δύο χώρες όμως είναι πολύ διαφορετικός: 1,8 στην Αγγλία, και 1,53 στην Αυστρία. Ο λόγος είναι το μέγεθος των οικογενειών -στην Αγγλία είναι πολύ περισσότερες οι οικογένειες που έχουν τρία παιδιά, ενώ στην Αυστρία είναι πιο κοινές οι οικογένειες που έχουν ένα. Και οι δύο χώρες, πάντως, είναι σε καλύτερα επίπεδα από την Ελλάδα.

Είναι αυτή η κατάσταση μη-αναστρέψιμη; Όχι απαραίτητα. Αν και η «δεύτερη δημογραφική μετάβαση» προβλέπει χαμηλή γονιμότητα για χώρες σαν τη δική μας, παρ’ όλα αυτά κάποιες τα πάνε πολύ καλύτερα από άλλες. Η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο ή οι Σκανδιναβικές χώρες εμφανίζουν πολύ υγιέστερους δείκτες γονιμότητας και, παρ’ όλο που καμία δεν φτάνει το «2,1 παιδιά ανά γυναίκα», μερικές το προσεγγίζουν, και έτσι κοιτάζουν το δημογραφικό μέλλον τους με μεγαλύτερη αισιοδοξία. Η δική μας χώρα πρέπει οπωσδήποτε να ακολουθήσει το παράδειγμά τους.

Βεβαίως, ο πληθυσμός μιας χώρας δεν εξαρτάται μόνο από τη γονιμότητα. Για παράδειγμα, πολλές προηγμένες χώρες προσπαθούν να αντισταθμίσουν τις συνέπειες της χαμηλής γονιμότητας ενθαρρύνοντας τη μετανάστευση ή και προσελκύοντας μετανάστες ενεργητικά. Αλλά σχεδόν όλες οι χώρες υλοποιούν και προγράμματα πολιτικής για να σταθεροποιήσουν ή και να αυξήσουν τον δείκτη γονιμότητας. Οι ερευνητές μελέτησαν κάποια από αυτά τα προγράμματα, και σχεδίασαν και μια σειρά από πολιτικές που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στη δική μας χώρα, ώστε να αυξηθεί σημαντικά ο δείκτης γονιμότητας στο κοντινό μέλλον.

2.  Όπως αναλύεται διεξοδικά στην έρευνα, οι πολιτικές για τη γονιμότητα και τη στήριξη της οικογένειας κατά κανόνα ταξινομούνται σε τρεις άξονες:

1) Κοινωνική και οικονομική ενεργητική προστασία των οικογενειών

2) Εναρμόνιση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής.

3) Υποστήριξη της μητρότητας και θετικό περιβάλλον για την οικογενειακή ζωή.

Στις επιτυχημένες περιπτώσεις οι αλλαγές αντικατοπτρίζουν τις κοινωνικές αλλαγές που συντελούνται στην κάθε κοινωνία και δεν προσπαθούν να τις αντιστρέψουν. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, καθώς μέρος του δημόσιου διαλόγου για το θέμα της γονιμότητας διεθνώς τείνει να δίνει έμφαση στην επιστροφή παρωχημένων οικογενειακών και κοινωνικών προτύπων, μια επιστροφή που για τις σύγχρονες κοινωνίες εκτός από ανεπιθύμητη είναι πιθανότατα και ανέφικτη.

Στη Σουηδία, για παράδειγμα, «η οικογενειακή πολιτική ποτέ δεν έχει κατευθυνθεί στοχευμένα στην ενθάρρυνση της τεκνοποίησης», γράφουν οι ερευνητές, «αλλά αντίθετα αποσκοπεί στην ενίσχυση της πρόσβασης των γυναικών στην αγορά εργασίας και στην προώθηση της ισότητας των φύλων». Το σύστημα εκεί -εδώ και δεκαετίες μάλιστα- δεν προσπαθεί να ενθαρρύνει τις οικογένειες να κάνουν παιδιά per se, αλλά προσπαθεί αντίθετα να τους προσφέρει την σωστά σχεδιασμένη στήριξη και πρόσβαση σε υποδομές ώστε να έχουν οι γονείς την ευχέρεια να επιλέξουν πότε θα κάνουν παιδιά, και πόσα. Σε όλες τις Σκανδιναβικές χώρες θεωρείται αυτονόητο ότι και οι δύο γονείς εργάζονται και αναλαμβάνουν τη φροντίδα των παιδιών τους από κοινού, ενώ όλα τα παιδιά δικαιούνται υψηλής ποιότητας φροντίδα και εκπαίδευση από πολύ πρώιμη ηλικία. Στη Σουηδία, μάλιστα, υπάρχει αμειβόμενη γονική άδεια για τους πατέρες από το 1974. Αυτή η προσέγγιση έχει αποτέλεσμα: ο δείκτης γονιμότητας το 2016 στη χώρα ήταν 1,85 παιδιά ανά γυναίκα.

Ένα άλλο παράδειγμα από τη Γαλλία είναι το εξαιρετικά επιτυχημένο μέτρο της χορήγησης ευέλικτης άδειας για τους γονείς (μητέρα ή/και πατέρα), η οποία μπορεί να είναι από μερικής απασχόλησης για μικρό διάστημα μέχρι και πλήρης τριετής άδεια, με τον εργοδότη να μην πληρώνει τίποτε, και το κράτος να χορηγεί ένα επίδομα (35% του κατώτατου μισθού γι’ αυτούς που επιλέγουν τριετή άδεια -περίπου 350 ευρώ το μήνα). Κάθε χρόνο πάνω από μισό εκατομμύριο γονείς στη Γαλλία επιλέγουν αυτή την άδεια.

Αυτή και άλλες πολιτικές στήριξης της οικογένειας, από αποκεντρωμένες προνοιακές δομές μέχρι υποδομές μέριμνας για παιδιά εργαζομένων, που περιγράφονται αναλυτικά στην έρευνα, έχουν ως αποτέλεσμα ο δείκτης γονιμότητας για τη Γαλλία το 2016 να βρίσκεται στο εντυπωσιακό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα 1,92.

Αντίθετα, στη Γερμανία και την Αυστρία τα αποτελέσματα μέχρι πρόσφατα αποδεικνύονταν πενιχρά, μολονότι οι δαπάνες για οικογενειακή πολιτική ήταν εκεί πάντα από τις υψηλότερες στην Ευρώπη. Τα αίτια ήταν η στόχευση και ο σχεδιασμός των πολιτικών, που απευθύνονταν κυρίως σε πιο «παραδοσιακές» μορφές οικογένειας, την ώρα που και εκεί αυξάνονταν οι μονογονεϊκές οικογένειες και η γυναικεία απασχόληση. Και στις δύο χώρες ο δείκτης γονιμότητας παρέμεινε σχετικά χαμηλότερα, κοντά στο όριο της πολύ χαμηλής γονιμότητας (1,6 για τη Γερμανία, 1,53 για την Αυστρία το 2016).

Σε χώρες της Νότιας Ευρώπης, όπως η δική μας, δε, το μίγμα πολιτικών είναι κατά κανόνα και πενιχρό σε δημόσιες δαπάνες και επιδόματα, και ταυτόχρονα προσφέρει και περιορισμένη στήριξη στα εργαζόμενα μέλη της οικογένειας -και ειδικά στις μητέρες.

Διεθνώς, οι πολιτικές για τη στήριξη οικογένειας συνήθως έχουν έξι στόχους:

1. Μείωση της φτώχειας και εισοδηματική υποστήριξη

2. Άμεση αποζημίωση για το οικονομικό κόστος των παιδιών

3. Προώθηση της απασχόλησης, ειδικά για γυναίκες

4. Μεγαλύτερη ισότητα των φύλων

5. Υποστήριξη ανάπτυξης για την πρώιμη παιδική ηλικία

6. Αύξηση της γεννητικότητας

Γενικά, τα μέτρα οικογενειακής πολιτικής πρέπει σε γενικές γραμμές να στοχεύουν στην ενίσχυση του οικογενειακού εισοδήματος. Αυτός είναι ένας σημαντικός παράγοντας -όταν οι άμεσες ανάγκες μιας οικογένειας καλύπτονται, η ανησυχία για το μέλλον μειώνεται και η απόφαση τεκνοποίησης γίνεται ευκολότερη. Επιπλέον και στο ίδιο πλαίσιο, πρέπει να αντιμετωπίζεται το υψηλό κόστος φροντίδας και ανατροφής του παιδιού, ενώ πρέπει να στηρίζεται και η οικογενειακή ζωή, περιορίζοντας τις θυσίες στα επαγγελματικά και προσωπικά θέματα που καλούνται να κάνουν οι γονείς. Ο στόχος είναι τα ζευγάρια -και μάλιστα ειδικά τα νέα ζευγάρια- που επιθυμούν να κάνουν παιδί να μπορούν να πάρουν την απόφαση νωρίτερα ώστε να έχουν μεγαλύτερο περιθώριο, αν θέλουν, να κάνουν και δεύτερο ή και τρίτο στο μέλλον.

Στη δική μας χώρα, συγκεκριμένα, η έρευνα υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να καταπολεμηθεί η έλλειψη προσιτών και προσβάσιμων υπηρεσιών φροντίδας και εκπαίδευσης παιδιών, να αναπροσαρμοστούν τα χαμηλά επίπεδα οικονομικών παροχών και επιδομάτων και οι μικρές γονικές άδειες με χαμηλά επιδόματα και να καταργηθούν πολιτικές που κάνουν διακρίσεις ανάμεσα στα δύο φύλα, οδηγώντας τις Ελληνίδες στο συμπέρασμα ότι είναι δύσκολο να συνδυάσουν την απασχόληση με τη μητρότητα.

Οι συνέπειες της σημερινής κατάστασης είναι οφθαλμοφανείς και στα στοιχεία. Οι Ελληνίδες έχουν το μικρότερο ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τις Ιταλίδες. Το 2017, το ποσοστό των Ελληνίδων με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης που συμμετείχαν στην αγορά εργασίας ήταν 68%, ένα ποσοστό που μοιάζει υψηλό, αλλά βεβαίως υπολείπεται δραματικά του 90% που είναι το αντίστοιχο ποσοστό για τους άνδρες.

Αλλά ποια οικογενειακή πολιτική έχουμε σήμερα στην Ελλάδα;

Στον ιδιωτικό τομέα οι άδειες που προσφέρονται στις μητέρες (αποκλειστικά) φτάνουν μέχρι τους 8 μήνες και μία εβδομάδα, με τη δυνατότητα μιας επιπλέον 4μηνης άδειας και για τους δύο γονείς άνευ αποδοχών, η οποία μπορεί να δοθεί τμηματικά μέχρι το παιδί να γίνει 6 ετών. Ένας από τους δύο γονείς δικαιούται μειωμένο ωράριο εργασίας για τους 30 μήνες που ακολουθούν τη γέννηση.
Στο Δημόσιο τα πράγματα είναι αρκετά διαφορετικά. Μια μητέρα που κάνει το πρώτο της παιδί δικαιούται 12 μήνες άδεια. Οι 3 μήνες είναι αποκλειστικά για τη μητέρα και με πλήρεις αποδοχές, ενώ οι υπόλοιποι μπορούν να μοιραστούν στους δύο γονείς.

Σήμερα τα επιδόματα που δίνονται φτάνουν μέχρι τα 210 ευρώ τον μήνα για μια οικογένεια με τρία παιδιά και πολύ χαμηλό εισόδημα. Τρίτεκνες οικογένειες με ετήσιο εισόδημα πάνω από 34.000 ευρώ δεν δικαιούνται κανένα επίδομα. Άλλες παροχές περιλαμβάνουν την απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης επιβατικών αυτοκινήτων (ή την απαλλαγή από το μισό τέλος για αυτοκίνητα άνω των 2.000 κυβικών εκατοστών, μολονότι τα περισσότερα επταθέσια οχήματα ανήκουν σε αυτή την κατηγορία -και πληρώνουν και φόρο πολυτελείας), μειωμένο εισιτήριο στα ΜΜΜ, το κοινωνικό οικιακό τιμολόγιο της ΔΕΗ (με εισοδηματικά κριτήρια) και μοριοδότηση για διορισμό στο Δημόσιο.

Όπως έχουμε αναφέρει και στην έρευνά μας για την προσχολική αγωγή, περίπου 140.000 παιδιά βρίσκουν θέση σε βρεφονηπιακούς σταθμούς κάθε χρόνο χάρη σε ένα πρόγραμμα ύψους 175 εκατ. ευρώ που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ. Ωστόσο αυτό δεν είναι αρκετό. Δεκάδες χιλιάδες άλλα μικρά παιδιά παραμένουν εκτός δομών προσχολικής αγωγής, πράγμα που δεν έχει επιπτώσεις μόνο στις οικογένειές τους αλλά, όπως είδαμε και από την έρευνα της διαΝΕΟσις για την προσχολική αγωγή, και στη μελλοντική τους εξέλιξη. Και η Ελλάδα έχει μείνει πολύ πίσω και από άλλες χώρες σε αυτό το θέμα.

To 2002 οι επικεφαλής των κυβερνήσεων των κρατών-μελών της Ε.Ε. συμφώνησαν στη Βαρκελώνη να πετύχουν συγκεκριμένους στόχους για τη φύλαξη και την εκπαίδευση των παιδιών προσχολικής ηλικίας. Μεταξύ άλλων, οι «στόχοι της Βαρκελώνης» περιλαμβάνουν το ότι το 90% των παιδιών ηλικίας από 3 μέχρι 5 θα βρίσκουν θέση σε παιδικούς σταθμούς κάθε χρόνο, και ότι το ίδιο θα συμβαίνει και με το 33% των παιδιών ηλικίας κάτω των 3 ετών. Η Ελλάδα υπολείπεται πάρα πολύ άλλων ευρωπαϊκών χωρών και του μέσου όρου και στα δύο -τα αντίστοιχα ποσοστά βρίσκονται στο 55,6% και το 8,9% αντίστοιχα (2016).

Λαμβάνοντας όλα τα παραπάνω υπ’ όψιν, οι ερευνητές καταλήγουν σε μια δέσμη προτάσεων η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση των επιδομάτων παιδιών από το πρώτο παιδί, την καθιέρωση ενός πριμ απόκτησης τέκνου για μητέρες κάτω των 30 ετών (2000 ευρώ ανά παιδί) και την ενίσχυση επιδομάτων τοκετού. Ενθαρρύνονται τόσο η ένταξη της μητέρας στην αγορά εργασίας και η παραμονή της σε αυτήν, όσο και η ενεργός συμμετοχή του πατέρα στην ανατροφή του παιδιού ή των παιδιών. Προτείνεται ακόμα η διεύρυνση των κριτηρίων ένταξης παιδιών σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, η υποστήριξη των Δήμων για τη δημιουργία επιπλέον υποδομών παιδικών σταθμών αλλά και βρεφοκομικών σταθμών (που φιλοξενούν παιδιά ηλικίας μέχρι 2,5 ετών), αλλά και η εισαγωγή νέων δομών, όπως ο θεσμός των βοηθών μητέρων (εκπαιδευμένες γυναίκες που φυλάσσουν στο σπίτι τους 4-5 παιδιά).

Προτείνεται, εξάλλου, η δημιουργία Γραφείου Δημογραφικής Πολιτικής στη Βουλή (στα πρότυπα του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους), το οποίο θα υπάγεται στον Πρόεδρο της Βουλής και θα παρακολουθεί τη δημογραφική κατάσταση της χώρας καθώς και την υλοποίηση των μέτρων δημογραφικής πολιτικής.

Όλα τα στοιχεία και όλες οι προτάσεις πολιτικής αναλύονται στο πλήρες κείμενο της μελέτης, το οποίο μπορείτε να βρείτε εδώ:

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚO ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚEΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤHΡΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓEΝΕΙΑΣ (PDF)
ΘΟΔΩΡΗΣ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ
ΠΗΓΗ: ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ (30 Ιανουαρίου 2019)

Λιγοστεύουμε λόγω κρίσης: «Χάθηκε» ο πληθυσμός της Ηπείρου σε μια δεκαετία

22 Ιανουαρίου 2019

Κατά 355.000 ανθρώπους – όσοι είχαν απογραφεί στην Ήπειρο το 2011- μειώθηκε ο ελληνικός πληθυσμός – Η προϋπάρχουσα τάση μείωσης των γεννήσεων επιδεινώθηκε λόγω της οικονομικής κρίσης

Κατά το διάστημα 2008-2017 η Ελλάδα «έχασε» την Ήπειρο από τον πληθυσμό της: κατά 355.000 κατοίκους μειώθηκε ο πληθυσμός της, όσοι δηλαδή είχαν απογραφεί το 2011 στην περιφέρεια της Ηπείρου. Το ίδιο χρονικό διάστημα καταγράφηκε επίσης και ανατροπή του μεταναστευτικού ισοζυγίου με τη διαρροή στο εξωτερικό εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων παραγωγικής ηλικίας και υψηλής εκπαίδευσης και ειδίκευσης.

Τις δραματικές αυτές επισημάνσεις έκανε, μεταξύ άλλων, ο επίκουρος Καθηγητής Επιδημιολογίας και Επαγγελματικής Υγιεινής του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κύριος Γιώργος Ραχιώτης στην πρόσφατη διάλεξη του με θέμα «Όψεις του Δημογραφικού Προβλήματος στην Ελλάδα. Παρελθόν, Παρόν & Στόχοι» στο Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος.

Όπως ανέφερε ο καθηγητής, η δημογραφική ανισορροπία προσλαμβάνει χαρακτήρα προβλήματος εθνικής ασφάλειας ιδιαίτερα σε εθνικά ευαίσθητες περιοχές. Στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης και ειδικότερα στην Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης, οι θάνατοι (1.425) ήταν διπλάσιοι από τις γεννήσεις (791) το 2017.

Σημαντική είναι και η ανατροπή του ισοζυγίου στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου (2.031 θάνατοι, 1.203 γεννήσεις), αλλά και στα νησιά του Βορείου Αιγαίου.

Ευρωπαϊκό φαινόμενο η μείωση των γεννήσεων

Σύμφωνα με τον κ. Ραχιώτη,»το φαινόμενο της μείωσης των γεννήσεων δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό. Αντίθετα, είναι ενταγμένο σε ένα ευρύτερο Ευρωπαϊκό και «Δυτικό» πλαίσιο. Η μείωση των γεννήσεων έχει πολυπαραγοντική αιτιολογία (π.χ. αυξημένη συμμετοχή των γυναικών στο παραγωγικό δυναμικό, μεταβολές στο σύστημα προσωπικών αξιών,οικονομικοί παράμετροι, κρατική μέριμνα για την ενίσχυση της οικογένειας κλπ). Στο παραπάνω πλαίσιο παρατηρείται ήδη από τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 μια τάση μείωσης των γεννήσεων και στην Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά, ο πληθυσμός αυξανόταν λόγω του θετικού μεταναστευτικού ισοζυγίου (υπεροχή των εισερχόμενων μεταναστών έναντι των εξερχόμενων), αλλά και λόγω του ότι ο αριθμός των γεννήσεων υπερτερούσε του αριθμού των θανάτων».

Όμως, η οικονομική κρίση και η επακόλουθη υπαγωγή της χώρας στον μηχανισμό του μνημονίου, ανέτρεψε τις ισορροπίες.
«Η Ελλάδα υπέστη μια κολοσσιαία οκονομική και κοινωνική καταστροφή (πτώση του ΑΕΠ κατά 30%, έκρηξη της ανεργίας), πρωτοφανή για τα μεταπολεμικά δεδομένα. Οι ευαίσθητες δημογραφικές ισορροπίες ανατράπηκαν, οι γεννήσεις μειώθηκαν δραματικά . Ενδεικτικά κατά την περίοδο 2015-2017 οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις κατά 91.207, ενώ το 2017 οι γεννήσεις έπεσαν κάτω από τις 90.000 ετησίως» ανέφερε ο ειδικός.

Ελληνικό έλλειμμα στην στήριξη της μητρότητας και των γεννήσεων

Η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των χωρών της ΕΕ αναφορικά με την εφαρμογή πολιτικών για τη στήριξη της μητρότητας και των γεννήσεων (π.χ. επιδοματική πολιτική, φορολογικές ελαφρύνσεις κλπ), τόνισε ο καθηγητής, εξηγώντας τη συρρίκνωση του πληθυσμού.

Ανέφερε ως καλό πρότυπο πολιτικής εκείνη που ακολουθήθηκε την περίοδο 2004-2009 οπότε ελήφθησαν σημαντικά μέτρα με στόχο την ενίσχυση της γεννητικότητας, με έμφαση στις πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες. Τα μέτρα αυτά περιελάμβαναν οικονομικές ενισχύσεις, αλλά και μέτρα θεσμικού χαρακτήρα με ευεργετικό οικονομικό αντίκτυπο. Επίσης, αυξήθηκε το διάστημα της άδειας μητρότητας για τις μητέρες που εργάζονταν στον ιδιωτικό τομέα.

Δυστυχώς τα περισσότερα από τα μέτρα αυτά έτυχαν δραστικής περικοπής κατά την περίοδο που ακολούθησε την υπαγωγή της χώρας στο Μνημόνιο. Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου καταργήθηκαν ευεργετικά μέτρα παλαιότερων κυβερνήσεων, με ενδεικτικά παραδείγματα την κατάργηση νόμου του 1994 για την αύξηση του αφορολόγητου για τις πολύτεκνες οικογένειες και νόμου του 1990 για την ισόβια σύνταξη πολύτεκνης μητέρας.

«Για την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος πρέπει να δρομολογηθεί σχέδιο για την επάνοδο στη χώρα των νέων επιστημόνων παραγωγικής ηλικίας και υψηλής ειδίκευσης, ενώ απαιτείται και η επαναθέσπιση κινήτρων προστασίας της μητρότητας και των γεννήσεων, όχι μόνο για τους πολύτεκνους και τρίτεκνους, αλλά και για το πρώτο και δεύτερο παιδί. Τέλος, πρέπει να εκπονηθεί επειγόντως σχέδιο αποκατάστασης της δημογραφικής ισορροπίας σε ευαίσθητες περιοχές της χώρας με έμφαση στην Ελληνική Θράκη», κατέληξε στην ομιλία του ο κ. Ραχιώτης.

Τότα Καρλατήρα

ΠΗΓΗ: ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ (21/01/2019)

 

Washington Post: Πού πήγαν όλα τα παιδιά; Πως η οικονομική κρίση στην Ελλάδα επηρεάζει το δημογραφικό

3 Δεκεμβρίου 2018

 

Εκτενές δημοσίευμα για τη μείωση των γεννήσεων στην Ελλάδα, λόγω της οικονομικής κρίσης, που  παραθέτει μαρτυρίες  γονέων,  δασκάλων  και  ειδικών. 

Το δημοσίευμα ξενικά παρουσιάζοντας την πρώτη ημέρα στο δημοτικό σχολείο Καλπακίου. Τα παιδιά φτάνουν στο σχολείο, στοιχίζονται ανά τάξη, ωστόσο μια μητέρα που συνόδευσε το πρωτάκι της αναρωτήθηκε: πού είναι τα παιδιά;  Η μητέρα, που είχε φοιτήσει στο ίδιο σχολείο αναφέρει ότι πίστευε πως η αυλή θα ήταν γεμάτη παιδιά.  Η μικρότερη τάξη στο δημοτικού του Καλπακίου αντανακλά τα εντεινόμενα δημογραφικά προβλήματα της Ελλάδας. Στην Α’ δημοτικού στο σχολείο του Καλπακίου φοιτούν 13 παιδιά. Ορισμένοι μαθητές είναι τα μόνα παιδιά στα χωριά που διαβιούν.

Επίσης,  περίπου 6 σχολεία στην περιοχή έκλεισαν πρόσφατα.  Όλο και περισσότεροι μελλοντικοί γονείς φεύγουν ή αναβάλλουν την απόκτηση παιδιού λόγω της ανεργίας ή όπως η δασκάλα της Α’ δημοτικού στο Καλπάκι επειδή το εισόδημά τους είναι πολύ μικρό.

Η ελληνική οικονομία δεν εξαρτάται πλέον από πρόγραμμα διάσωσης, όμως η χώρα τώρα αρχίζει να έρχεται αντιμέτωπη με την επόμενη φάση του κινδύνου, την μείωση των γεννήσεων που εγείρει τη πιθανότητα μιας  συρρικνωμένης, αποδυναμωμένης Ελλάδας τα επόμενα χρόνια.  Κατά την βαθιά και παρατεταμένη κρίση μειώθηκε ο ήδη χαμηλός δείκτης γεννήσεων, όπως συνέβη στις προβληματικές οικονομίες της νότιας Ευρώπης.

Η Ελλάδα επλήγη επίσης από έναν δεύτερο παράγοντα, 500.000 άτομα εγκατέλειψαν τη χώρα, οι περισσότεροι νέοι,   δυνάμει γονείς. Η ύφεση της χώρας συνέβαλε στη δημιουργία της  μικρότερης σε μέγεθος γενιάς μεταπολεμικά.

Στη συνέχεια το δημοσίευμα κάνει λόγο για  τον δείκτη γονιμότητας της χώρας, 1,35 γεννήσεις ανά γυναίκα  που είναι από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη.  Σημειώνεται ότι πριν την κρίση ο δείκτης γονιμότητας ήταν ανοδικός.  Ωστόσο, λόγω της εξόδου  των μελλοντικών γονέων,  ο αριθμός των παιδιών που γεννήθηκαν στην Ελλάδα υποχώρησε -θεαματικότερα από τον δείκτη γονιμότητας-  σε ιστορικά χαμηλό.  Το 2009 γεννήθηκαν 118.000 παιδιά ενώ το 2017 88.500.

Σε ορισμένες χώρες, μετά από οικονομικές κρίσεις  ο  δείκτης γονιμότητας ανέκαμψε.  Όμως,  αυτό είναι απίθανο  να συμβεί στην Ελλάδα δήλωσε ο Β. Κοτζαμάνης, καθηγητής δημογραφίας στο πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, γιατί  ακόμη και πριν την κρίση η μέση γυναίκα δεν αποκτούσε παιδί πριν τα 31 έτη.  Ορισμένες γυναίκες, που ανέβαλαν την εγκυμοσύνη, κατά την περίοδο της ύφεσης, έχασαν δια παντός την ευκαιρία.  Συνεπώς, η κρίση μείωσε μόνιμα το μέγεθος της νεότερης ελληνικής γενιάς, καθώς και τον αριθμό των μελλοντικών γονέων, τόνισε ο Β. Κοτζαμάνης.  Θα έχουμε όλο και λιγότερες γεννήσεις στην Ελλάδα τις επόμενες δεκαετίες, επεσήμανε.

Επίσης, γίνεται αναφορά  στα ελλιπή κρατικά προγράμματα στήριξης της οικογένειας στις ελλείψεις στις υποδομές παιδικής φροντίδας και  στη δυσκολία να βρει κανείς γιατρό στις αγροτικές περιοχές.

Chico Harlan

ΠΗΓΗ: Washington Post (2.12.2018)

Συνάντηση του Πρ. Παυλόπουλου με την Ανώτατη Συνομοσπονδία Πολυτέκνων Ελλάδας

7 Νοεμβρίου 2018

«Η Οικογένεια είναι θεμέλιο της Κοινωνίας και η Πολύτεκνη Οικογένεια είναι πυρήνας της Οικογένειας», υπογράμμισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας

Τιμώντας την σημερινή ημέρα, που είναι αφιερωμένη στην Πολύτεκνη Οικογένεια, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος δέχθηκε την Ανωτάτη Συνομοσπονδία Πολυτέκνων Ελλάδος στο Προεδρικό Μέγαρο.

Ο κ. Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι για τους Έλληνες, η Οικογένεια είναι θεμέλιο της Κοινωνίας και η Πολύτεκνη Οικογένεια είναι πυρήνας της Οικογένειας. «Κι αυτή η παράδοσή μας είναι εκείνη, η οποία ιδίως σε κρίσιμες περιόδους -όπως αυτή που διανύουμε- αφενός έχει αποτρέψει την ρήξη του κοινωνικού ιστού. Και, αφετέρου, έχει στηρίξει έναν πραγματικό πυλώνα της Κοινωνίας μας αλλά και του Πολιτισμού μας, ήτοι το Κοινωνικό Κράτος Δικαίου» πρόσθεσε.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι το Σύνταγμα, στο άρθρο 21 στην 1η παράγραφο, προσδιορίζει την Οικογένεια ως θεμέλιο για την συντήρηση και την προαγωγή του Έθνους. Όπως ανέφερε «Η διατύπωση του Συντακτικού Νομοθέτη δεν είναι καθόλου τυχαία. Εξίσου, λοιπόν, θεμέλιο του Έθνους είναι και η Πολύτεκνη Οικογένεια. Και πιο κάτω, στην 2η παράγραφο, το Σύνταγμα ρητά, μεταξύ άλλων, ορίζει ότι η Πολύτεκνη Οικογένεια έχει δικαίωμα ειδικής φροντίδας από το Κράτος. Καθιερώνει ένα ειδικό κοινωνικό δικαίωμα. Και το δικαίωμα προσδιορίζει, ταυτοχρόνως, τις υποχρεώσεις που έχουν εκείνοι προς τους οποίους απευθύνεται η άσκηση δικαιώματος».

Επισήμανε, επίσης, ότι από την πλευρά του, θα κάνει ό,τι του αναλογεί, ώστε και οι επιταγές του Συντάγματος να γίνουν πραγματικότητα αλλά και η κοινωνική σημασία της Οικογένειας και της Πολύτεκνης Οικογένειας ν’ αναδειχθούν, όπως ταιριάζει.

Δείτε το σχετικό βίντεο εδώ.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ

ΑΣΠΕ: Στοιχεία-σοκ για το δημογραφικό και τις φορολογικές αδικίες σε βάρος των πολυτέκνων

5 Νοεμβρίου 2018

Συγκλονιστικά στοιχεία για το μέγεθος του δημογραφικού προβλήματος στην χώρα μας και τους κινδύνους που αυτό εγκυμονεί για την συνέχιση της ύπαρξης της Ελλάδος περιλαμβάνονται σε αναλυτικό ενημερωτικό σημείωμα επισημάνσεων που εξέδωσε η Ανώτατη Συνομοσπονδία Πολυτέκνων Ελλάδος, ενόψει της αυριανής εορτής των πολυτέκνων. Στο ίδιο σημείωμα επισημαίνονται δύο κατάφορες αδικίες που προκαλούν σε βάρος των πολυτέκνων οικογενειών οι ισχύουσες διατάξεις για τη φορολογία εισοδήματος και για τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.).

Σύμφωνα με τις βασικότερες επισημάνσεις της Α.Σ.Π.Ε.:

1) Με βάση τα κριτήρια του ΟΗΕ, μια χώρα χαρακτηρίζεται γηρασμένη όταν το ποσοστό των ηλικιωμένων υπερβαίνει το 7% του πληθυσμού. Τα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών αντιπροσωπεύουν σήμερα στη χώρα μας ποσοστό πάνω από το 21,3% του πληθυσμού. Δηλαδή η Ελλάδα έχει τριπλάσιο μέγεθος γηρασμένου πληθυσμού από το όριο που χαρακτηρίζει μία χώρα ως γηρασμένη! Επιπλέον είναι η 2η πιο γηρασμένη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 28 κρατών μελών, μετά την Ιταλία, με το ποσοστό των ηλικιωμένων άνω των 65 ετών να έχει φθάσει το έτος 2017 στο 21,5%!!

2) Η Ελλάδα τον Απρίλιο του 1932 κηρύχθηκε επισήμως σε πτώχευση. Η οικονομική κατάσταση της χώρας ήταν τότε αδιαμφισβήτητα πολύ χειρότερη από την οικονομική κατάσταση του 2010, που ο τότε Πρωθυπουργός εισήγαγε την πατρίδα μας στην εποχή των Μνημονίων.

Ωστόσο:

– Την επταετία 1933-1939, που ακολούθησε τη χρεοκοπία του 1932, οι γεννήσεις ανήλθαν σε 189.583, 208.929, 192.511, 193.343, 183.878, 184.509 και 178.852 αντιστοίχως και συνολικώς σε 1.331.605, οι δε θάνατοι σε 111.447, 100.651, 101.416, 105.005, 105.674 ,93.766 και 100.457 αντιστοίχως και συνολικώς σε 718.416, δηλ. είχαμε υπεροχή των γεννήσεων κατά 613.189.

– Την επταετία 2011-2017, οι γεννήσεις ανήλθαν σε 106.428, 100.371, 94.134, 92.148, 91.847, 92.898 και 88.553 αντιστοίχως και συνολικώς σε 666.379, οι δε θάνατοι σε 111.099, 116.670, 111.794, 113.740, 121.212, 118.792 και 124.501 αντιστοίχως και συνολικώς σε 817.606, δηλαδή είχαμε υπεροχή θανάτων κατά 151.427!

3) Αξιοσημείωτα είναι και τα παρακάτω επιμέρους στοιχεία για τους θανάτους και τις γεννήσεις σε διάφορες περιοχές της χώρας μας:

α) Το 2017, στους 14 από τους 51 νομούς της Ελλάδος, οι θάνατοι ήταν υπερδιπλάσιοι από τις γεννήσεις. Οι νομοί αυτοί ήταν:

– Δράμας: 675 γεννήσεις έναντι 1.433 θανάτων.

– Κιλκίς: γεννήσεις 499 – θάνατοι 1.240.

– Σερρών: γεννήσεις 984 – θάνατοι 2.677.

– Γρεβενών: γεννήσεις 147 θάνατοι 314.

– Άρτας: γεννήσεις 441 – θάνατοι 979.

– Πρέβεζας: γεννήσεις 372 – θάνατοι 767.

– Καρδίτσας: γεννήσεις 672 – θάνατοι 1.707.

– Τρικάλων: γεννήσεις 873 θάνατοι 1.786.

– Φθιώτιδος: γεννήσεις 972 θάνατοι 2017.

– Ευρυτανίας γεννήσεις 95 – θάνατοι 233.

– Φωκίδος γεννήσεις 187 – θάνατοι 469.

– Αρκαδίας γεννήσεις 525 θάνατοι 1.112.

– Λακωνίας γεννήσεις 561 – θάνατοι 1.253.

– Μεσσηνίας γεννήσεις 1.161 – θάνατοι 2.228.

β) Σε όλους τους λοιπούς νομούς (πλην Δωδεκανήσου και Ηρακλείου, όπου υπάρχει μικρή υπεροχή των γεννήσεων), οι θάνατοι υπερτερούσαν εμφανώς των γεννήσεων το 2017!

4) Με το άρθρο 112 του Ν. 4387/2016, ορίζονται τα εξής: «1. Ο φόρος που προκύπτει κατά την εφαρμογή του άρθρου 15 (σ.σ. μετά την υπαγωγή του εισοδήματος από μισθό ή σύνταξη στη φορολογική κλίμακα) μειώνεται κατά το ποσό των 1.900 ευρώ για το φορολογούμενο χωρίς εξαρτώμενα τέκνα, όταν το φορολογητέο εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες και συντάξεις δεν υπερβαίνει το ποσό των 20.000 ευρώ. Η μείωση του φόρου ανέρχεται σε 1.950 ευρώ για το φορολογούμενο με ένα (1) εξαρτώμενο τέκνο, σε 2.000 ευρώ για δύο (2) εξαρτώμενα τέκνα και σε 2.100 ευρώ για τρία (3) εξαρτώμενα τέκνα και άνω. Εάν το ποσό του φόρου είναι μικρότερο των ποσών αυτών, η μείωση του φόρου περιορίζεται στο ποσό του αναλογούντος φόρου….».

Με την παραπάνω ρύθμιση ο άγαμος έχει αφορολόγητο 8.636 ευρώ, που είναι το ύψος του ετησίου εισοδήματος στο οποίο αντιστοιχεί το ποσό της μείωσης φόρου των 1.900 ευρώ (8.636 Χ 22%). Το όριο της φτώχειας σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανέρχεται σε 4.560 για τον άγαμο. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 50% για την σύζυγο (δηλ. για τον έγγαμο χωρίς παιδιά είναι επί πλέον 2.280 ευρώ και συνολικά 6.840 ευρώ) και κατά 30% για κάθε εξαρτώμενο τέκνο κάτω των 14 ετών και κατά 50% για κάθε εξαρτώμενο τέκνο άνω των 14 ετών (βλ. δελτίου τύπου ΕΛ.ΣΤΑΤ 22-6-2018). Δηλαδή, το όριο φτώχειας για έναν πολύτεκνο με σύζυγο και 4 εξαρτώμενα τέκνα κάτω των 14 ετών ανέρχεται στο ποσό των 12.312 ευρώ (4.560 ευρώ + 2.280 ευρώ + 4 x 1.368 ευρώ). Εάν είναι άνω των 14 ετών τότε το όριο της φτώχειας για τον πολύτεκνο θα είναι 15.960 ευρώ, αυξανόμενο βέβαια εάν έχει περισσότερα τέκνα κατά 1.368 ευρώ εάν είναι κάτω των 14 ετών και κατά 2.280 ευρώ εάν είναι άνω των 14 ετών.

Έτσι, με το Ν. 4387/2016 καθιερώθηκε για τον άγαμο ως αφορολόγητο το όριο των φτώχειας των 4.560 ευρώ προσαυξημένο κατά 90% (κατά επιπλέον 4.056 ευρώ). Για τον πολύτεκνο με τα 4 εξαρτώμενα τέκνα κάτω των 14 ετών, που έχει όριο φτώχειας 12.312 ευρώ, αντί η κυβέρνηση να καθιερώσει ως αφορολόγητο το ποσό αυτό προσαυξημένο κατά 90% (κατά 11.080 ευρώ), δηλαδή το ποσό των 23.392 ευρώ, ώστε η μεταχείρισή του να είναι ανάλογη με αυτήν του αγάμου, καθιέρωσε γι΄ αυτόν ως αφορολόγητο το ποσό των 9.550 ευρώ! Δηλαδή, καθιερώθηκε για τον τετράτεκνο το όριο της φτώχειας μειωμένο κατά 25% (από 12.312 σε 9.550 ευρώ), κάτω και από τα όρια της εσχάτης εξαθλίωσης! ΄Ετσι ο πολύτεκνος αυτός πληρώνει φόρο 607,64 ευρώ για ποσό εισοδήματος 12.312 ευρώ, που είναι κάτω από το ισχύον γι’ αυτόν όριο της φτώχειας (12.312-9.550 = 2.762 Χ 22% = 607,64). Εάν τα τέκνα του είναι άνω των 14 ετών τότε το όριο της φτώχειας είναι 15.960 ευρώ και ο πολύτεκνος αυτός πληρώσει φόρο για ποσό εισοδήματος που είναι κάτω από τα όρια της φτώχειας (15.960-9.550 δηλ.6.410Χ22% ίσον 1.410 ευρώ). Εάν έχει περισσότερα τέκνα θα φορολογείται ακόμη παραπάνω για τα ποσά κάτω των ορίων της φτώχειας. Τα παραπάνω αφορούν μόνο τους μισθωτούς, γιατί οι ελεύθεροι επαγγελματίες φορολογούνται από το πρώτο ευρώ!

Με την κατάργηση των αφορολογήτων των παιδιών η φορολογική επιδρομή κατά των πολυτέκνων υπήρξε εξοντωτική, αφού πληρώνουν φόρο και για το εισόδημα, που είναι κάτω από τα όρια της φτώχειας.

6) Το όριο της φτώχειας σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανέρχεται στο ποσό των 4.560 ευρώ προσαυξανόμενο κατά 50% για την σύζυγο και για κάθε ένα τέκνο κάτω των 14 ετών και κατά 30% για κάθε τέκνο κάτω των 14 ετών.

Με τα παραπάνω δεδομένα αφού ο άγαμος δεν πληρώνει συμπληρωματικό ΕΝ.Φ.Ι.Α. για ακίνητα αξίας έως 250.000 ευρώ, τότε ο έγγαμος χωρίς παιδιά θα έπρεπε να μην πληρώνει συμπληρωματικό ΕΝ.Φ.Ι.Α. για ακίνητα ως 375.000 ευρώ (250.000 συν 50% για την σύζυγο) και για κάθε ένα τέκνο κάτω των 14 ετών να προστίθενται άλλες 75.000 ή για κάθε τέκνο άνω των 14 ετών να προστίθενται άλλες 125.000 ευρώ. Έτσι ο πολύτεκνος με 4 τέκνα (2 κάτω των 14 ετών και 2 άνω των ετών) θα έπρεπε, έχοντας την ίδια μεταχείριση με τον άγαμο, να πληρώσει συμπληρωματικό φόρο μόνον εάν είχε ακίνητη περιουσία άνω 775.000 ευρώ (250.000 συν 125.000 για τη σύζυγο συν 250.000 για τα 2 τέκνα άνω των 14 ετών και 150.000 για το 2 τέκνα κάτω των 14 ετών)! Ενώ τώρα τιμωρείται. Δεν έχει ούτε την μεταχείριση του αγάμου!

Η Α.Σ.Π.Ε. παραθέτει στη συνέχεια τις προτάσεις της για τα μέτρα που είναι αναγκαίο να ληφθούν προκειμένου να ανατραπεί η εφιαλτική δημογραφική κατάσταση στη χώρα μας.

Τα μέτρα αυτά είναι:

Α) Ρυθμίσεις, χωρίς κανένα δημοσιονομικό κόστος:

1) Να επανέλθει το ποσοστό 20% για τις προλήψεις μέσω ΑΣΕΠ, που μειώθηκε με το άρθρο 25 του Ν. 4440/2016 στο 15%.

2) Να καθιερωθεί και για τις πάσης φύσεως προσλήψεις των εκπαιδευτικών όπως το 20% προέρχεται από πολυτέκνους και τέκνα πολυτέκνων, όπως ίσχυε για προσλήψεις όλων των άλλων υπουργείων (άρθρο 1 παρ. 3 περ. δ και άρθρο 6 παρ. 1 και 2 του Ν. 3454/2006).

3) Να προηγούνται στις τοποθετήσεις οι πολύτεκνοι γονείς, που απέκτησαν την πολυτεκνική ιδιότητα μέχρι και το 2011, αφού αυτοί είχαν αδικηθεί. Το μέτρο δεν έχει δημοσιονομικό κόστος, αφού διορισμοί στην εκπαίδευση θα γίνονται.

4) Να καθιερωθούν οι ελεύθερες (χωρίς εισοδηματικά ή άλλα κριτήρια) μετεγγραφές των πολυτέκνων και των τέκνων τους, που είναι φοιτητές, όπως ίσχυαν από το 1979 για 32 χρόνια χωρίς κανένα πρόβλημα, όπως ομολογούσαν οι ίδιοι οι Πρυτάνεις, ώστε να μπορούν οι πολύτεκνοι και τα τέκνα τους, κατά τη διάρκεια της φοιτήσεως τους, να μετεγγράφονται σε αντίστοιχη Σχολή και σε αντίστοιχο έτος, που είναι πλησιεστέρα στον τόπο μονίμου κατοικίας των γονέων τους ή σε πόλη που σπουδάζει άλλος αδελφός (η) τους.

5) Να συμπεριληφθούν αυτοτελώς στους φορείς διανομής φρούτων, λαχανικών κλπ., οι Σύλλογοι Πολυτέκνων – Μέλη της ΑΣΠΕ, όπως γινόταν για 30 χρόνια, που τους έθεσε εκτός η υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 1701Β/14-8-2015), με αποτέλεσμα οι πολύτεκνοι πλέον να τα στερούνται. Επί πλέον να αυξηθεί το όριο εισοδήματος για την διανομή τροφίμων παρεμβάσεως Ε.Ε. ή άλλων πηγών, για τους πολυτέκνους.

6) Να εξαιρεθούν οι πολύτεκνοι από τον φόρο πολυτελούς διαβιώσεως για τα αυτοκίνητά τους. Με τις διατάξεις του άρθρου 44 του Ν. 4111/2013 και του άρθρου 31 του Ν. 4172/2013 θεσπίσθηκε φόρος πολυτελούς διαβιώσεως για όσους κατέχουν αυτοκίνητα 1928 κ.ε. και άνω. Δεν προβλέπεται, όμως, εξαίρεση για τους πολυτέκνους, που εξ ανάγκης και όχι από πολυτέλεια αγόρασαν ένα αυτοκίνητο, για την μεταφορά της οικογένειας τους, που είναι 7θέσιο ή 9θέσιο και τα οποία είναι συνήθως κυβισμού μεγαλύτερου του 1928 κεκ.

7) Να επανέλθει η καταργηθείσα διάταξη της παρ 1 του άρθρου 16 του Ν. 3863/2010, που παρείχε τη δυνατότητα στους πολυτέκνους με ορισμένες προϋποθέσεις, να απασχολούνται άνευ περικοπής της συντάξεως τους, καθώς με το νέο καθεστώς (παρ. 1 του άρθρου 20 του Ν. 4387/2016) για τους πολυτέκνους-συνταξιούχους, που αναλαμβάνουν εργασία, οι ακαθάριστες συντάξεις τους, κύριες και επικουρικές, καταβάλλονται μειωμένες κατά 60% για όσο χρόνο απασχολούνται.

8) Να επανέλθει το ποσοστό 10% για την εισαγωγή των πολυτέκνων και των τέκνων τους στις σχολές της Πυροσβεστικής Ακαδημίας.

9) Να παρασχεθεί η δυνατότητα στους Δήμους και τις περιφέρειες να χορηγούν ως δημογραφικά κίνητρα, χρηματικά βοηθήματα στις μητέρες που αποκτούν το 4ο και άνω τέκνο τους και συγχρόνως αποκτούν την πολυτεκνική ιδιότητα.

10) Να επανέλθει το μειωμένο τιμολόγιο της ΔΕΗ, όπως ίσχυε με την Δ5/ΗΛ/Β/Φ29/22891/17-12-2004 απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης.

Β) Μέτρα στήριξης των πολυτέκνων με δημοσιονομικό κόστος:

1) Επαναχορήγηση της σύνταξης πολύτεκνης μητέρας και των πολυτεκνικών επιδομάτων.

2) Εξαίρεση της πρώτης κατοικίας των πολυτέκνων από τον κύριο και τον συμπληρωματικό ΕΝ.Φ.Ι.Α.

3) Να θεσπισθεί ως αφορολόγητο όριο εισοδήματος και για τους πολύτεκνους το όριο της φτώχειας όπως το καθορίζει η ΕΛΣΤΑΤ.

4) Να απαλλαγούν οι πολύτεκνοι από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης. Με το άρθρο 112 του Ν. 4387/12-5-2016, η Κυβέρνηση ρύθμισε και τα της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, άφησε τις 12.000 ευρώ, ποσό μέχρι το ύψος του οποίου δεν επιβάλλεται εισφορά (δηλ. έχει το ίδιο ύψος εισοδήματος για την μη πληρωμή εισφοράς αλληλεγγύης τόσο ο πολύτεκνος, με οσαδήποτε προστατευόμενα τέκνα, όσο και ο άγαμος!).

Η απαλλαγή από την εισφορά αλληλεγγύης του εισοδήματος των 12.000 ευρώ για τον άγαμο σημαίνει ότι για τον άγαμο θεσπίζεται απαλλαγή το όριο της φτώχειας που είναι 4.560 ευρώ προσαυξημένο σχεδόν κατά 170%. Για τον πολύτεκνο με 4 τέκνα κάτω των 14 ετών, που το όριο της φτώχειας είναι 12.312, αντί να καθιερωθεί το ποσό αυτό προσαυξημένο κατά 170%, δηλ. 12.312 σύν 20.930 ίσον 33.342, καθιερώνεται και πάλι ποσό 12.000 ευρώ που είναι κάτω του ορίου της φτώχειας!

5) Να εξαιρεθεί η πρώτη κατοικία των πολυτέκνων από τους πλειστηριασμούς.

6) Να ληφθεί μέριμνα και για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Να υπάρξει μέριμνα ώστε οι πολύτεκνοι ελεύθεροι επαγγελματίες ν΄ απαλλαγούν από το τέλος επιτηδεύματος και το όποιο αφορολόγητο να ισχύει και γι΄ αυτούς.

Γιώργος Παλαιτσάκης

ΠΗΓΗ: FMVoice.gr (2/11/2018)

To δημογραφικό υπονομεύει (και) το οικονομικό μέλλον της Ελλάδας

31 Οκτωβρίου 2018

Σύμφωνα με την PwC, αύξηση πληθυσμού κατά 100.000 οδηγεί σε άνοδο κατά 3% τού κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ενώ αύξηση των ηλικιωμένων (άνω των 65 ετών) κατά περίπου 50.000 οδηγεί σε μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά περίπου 15%

Κοινός τόπος είναι ότι το δημογραφικό πρόβλημα παραμένει μία από τις μεγαλύτερες πληγές της Ελλάδας. Με τους θανάτους να ξεπερνούν τις γεννήσεις, τους νέους και μορφωμένους να μεταναστεύουν και την Ελλάδα να έχει έναν από τους πιο γερασμένους πληθυσμούς στην Ευρώπη, όχι μόνο η χώρα δεν θα μπορεί τις ερχόμενες δεκαετίες να παράγει επαρκή πλούτο για τους πολίτες της, αλλά ίσως βρεθεί αντιμέτωπη με την ίδια τη βιωσιμότητά της ως ενός σύγχρονου έθνους-κράτους. Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα δημογραφικό αδιέξοδο που δεν πλήττει μόνο τον πληθυσμό της αλλά υπονομεύει και την οικονομική ανάκαμψη της χώρας.

Μια αύξηση π.χ. του πληθυσμού της Ελλάδας κατά περίπου 100.000, οδηγεί σε άνοδο 3% του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας, εκτιμούσε η PwC, ενώ αντίθετα μια αύξηση των ηλικιωμένων στην Ελλάδα (άνω των 65 ετών) κατά περίπου 50.000, που αυξάνει την ανάγκη στήριξης και πρόνοιας, ενδέχεται να οδηγήσει σε μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά περίπου 15%. Η Ελλάδα βγαίνοντας από την κρίση θα πρέπει να μετατρέψει το δημογραφικό της κενό σε οικονομικό και κοινωνικό πλεόνασμα έτσι ώστε να διατηρήσει θετικές προοπτικές ανάπτυξης στο μέλλον. Σύμφωνα με την PwC, για να δημιουργηθούν οι βάσεις για την ανοικοδόμηση της ελληνικής οικονομίας απαιτείται ένα μείγμα πολιτικών που θα περιλαμβάνει δράσεις για τον περιορισμό της υπογεννητικότητας.

Τέτοιες πολιτικές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν:

• Την ελαφρότερη φορολόγηση πολύτεκνων οικογενειών.

• Τη δωρεάν ή με χαμηλό κόστος παροχή υπηρεσιών σε οικογένειες που αποφασίζουν να αποκτήσουν παιδί.

• Τη μείωση του απαιτούμενου αριθμού παιδιών ώστε να θεωρηθεί μια οικογένεια πολύτεκνη.

Τυπικά η δημογραφική κατάρρευση του ελληνικού πληθυσμού ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980, όταν οι γεννήσεις ανά έτος μειώθηκαν από τις 150.000 στις 100.000, φτάνοντας στο 2011 που για πρώτη φορά ο αριθμός των θανάτων ξεπέρασε αυτόν των γεννήσεων κατά περίπου 30 χιλιάδες. Χαρακτηριστικό είναι ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης ο πληθυσμός της χώρας μειώθηκε κατά 370.000 άτομα. Η εισροή των μεταναστών συνέβαλε αρχικά στην ανακοπή της πτωτικής τάσης της υπογεννητικότητας (1991-2000), όπου οι μετανάστες στη χώρα αυξάνονταν κατά 6% ετησίως. Από το 2008 και μετά οι μεταναστευτικές ροές προς τη χώρα περιορίστηκαν, ενώ παράλληλα μέρος του ανθρώπινου δυναμικού και μάλιστα υψηλών δεξιοτήτων μετανάστευσε στο εξωτερικό («brain drain»), με την Ελλάδα να έχει την τρίτη θέση μετά την Κύπρο και την Ισπανία όσον αναφορά το ποσοστό των νέων που εγκαταλείπουν τη χώρα τους. Όλα αυτά είχαν αντίκτυπο και στην αλλαγή της ηλικιακής σύστασης της χώρας, με τον πληθυσμό άνω των 65 να τριπλασιάζεται από 7% που ήταν το 1960 σε 20% το 2015. Κατά συνέπεια η διάμεσος ηλικία, ηλικία που χωρίζει τον πληθυσμό σε δύο ισόποσες ηλικιακές ομάδες, από τα 31 έτη που ήταν το 1960, άγγιξε τα 43 το 2015.

Η μέση Ελληνίδα πλέον δεν γεννά δύο παιδιά, που στατιστικά απαιτούνται ώστε να φέρει στη ζωή μία κόρη που θα την αντικαταστήσει. Ο δείκτης γονιμότητας της μέσης Ελληνίδας έχει πέσει στα 1,3 παιδιά, όταν τη δεκαετία του 1960 βρισκόταν στα 2,3 παιδιά ανά γυναίκα, πάνω από το όριο αντικατάστασης γενεών (2,1 παιδιά ανά γυναίκα). Από τους κύριους παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση ενός τοκετού είναι το διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού, η δαπάνη ενός τοκετού καθώς και η προσβασιμότητα στο σύστημα υγείας. Η οικονομική ύφεση ουσιαστικά εξέθεσε το μεγάλο δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας, το οποίο όπως εκτιμά η μελέτη της PwC θα συνεχιστεί στο μέλλον εάν δεν ληφθούν μέτρα αντιμετώπισής του.
Εξάλλου, πρόσφατη μελέτη π.χ. του Ινστιτούτου του Βερολίνου εκτιμούσε ότι ο πληθυσμός της χώρας μας θα μειωθεί στα 9,9 εκατομμύρια ως το 2030 και στα 8,9 εκατομμύρια ως το 2050 (8,3 εκατομμύρια, υποστηρίζουν οι πιο απαισιόδοξες μελέτες), σε σύγκριση με 10,7 εκατομμύρια περίπου σήμερα και 11,1 εκατομμύρια το 2009, προτού δηλαδή η «Μεγάλη Ελληνική Υφεση» αρχίσει να ξεδιπλώνεται, ενώ και η Eurostat αποφάνθηκε ότι το 2080 με 7,2 εκατομμύρια ανθρώπους η Ελλάδα θα βρίσκεται στο ναδίρ της ΕΕ.

Μαντικίδης Τάσος

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΒΗΜΑ (31.10.2018)